عسکه در نخستین آزمون خود نتوانست تمام ظرفیت عرضه را جذب کند، اما فاصله آن با سکه نقدی در بازار ثانویه به حداقل رسیده است ترکیبی که کارنامه این ابزار تازه را در هاله‌ای از ابهام قرار می‌دهد.

به گزارش صدای بورس، نخستین عرضه اوراق سلف سکه بانک مرکزی بورس کالا که در تاریخ ۱۸ شهریور برگزار شد با فروش تنها ۴۱ درصد از سکه‌های عرضه‌ شده به پایان رسید؛ اتفاقی که در کنار باز شدن معاملات ثانویه، این پرسش را مطرح می‌کند که آیا عسکه ۲ توانسته آن‌طور که سیاست‌گذار انتظار داشت، نقدینگی سرگردان بازار طلا را جذب کند یا نه.

در این عرضه از مجموع ۱۰۰ هزار قطعه سکه تمام‌ بهار آزادی، ۴۱ هزار قطعه به فروش رسید و حدود ۹.۷ همت نقدینگی از این محل جذب شد. با توجه به قیمت فروش ۲۳۵ میلیون و ۷۰۰ هزار تومانی هر سکه، ارزش فروش انجام‌ شده حدود ۹.۶۶ همت بوده که با رقم اعلام‌ شده ۹.۷ همت همخوانی دارد. بنابراین آنچه در مرحله نخست نصیب بانک مرکزی شد در واقع حدود ۹.۷ همت منابع نقدی حاصل از فروش اوراق است و نمی‌توان این رقم را به‌ عنوان سود یا درآمد خالص بانک مرکزی تلقی کرد.

ترکیب خریداران نیز قابل توجه بود؛ حدود ۶۶ درصد خریداران را اشخاص حقیقی تشکیل دادند که تعداد آنها به حدود ۱۹ هزار نفر رسید و ۳۳ درصد دیگر توسط صندوق‌ها خریداری شد. به این ترتیب برخلاف تصور اینکه ابزار جدید صرفا محلی برای فعالیت سرمایه‌ گذاران نهادی باشد بخش قابل توجهی از تقاضا از سوی مردم شکل گرفت.

اما بخش مهم ماجرا هم اکنون در بازار ثانویه رقم می‌خورد. معاملات ثانویه عسکه ۲ از امروز ۲۱ شهریور آغاز شده و در حال حاضر اوراق در محدوده بالای ۲۴۰ میلیون تومان معامله می‌شود. این در حالی است که قیمت فعلی سکه در بازار نقدی حدود ۲۳۸ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان است یعنی فاصله عسکه ۲ با سکه فیزیکی به حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسیده است.

این فاصله در مقایسه با روز عرضه نیز تغییر محسوسی کرده است، عسکه ۲ در عرضه اولیه ۲۳۵ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان فروخته شد؛ رقمی که حدود ۲.۸ میلیون تومان پایین‌تر از قیمت فعلی سکه است. به بیان دیگر اوراق طی فاصله کوتاهی در بازار ثانویه تقریباً خود را به قیمت سکه نقدی رسانده و بخش عمده تخفیف اولیه آن از بین رفته است.

البته قرار نیست تمام ۱۰۰ هزار سکه در همان مرحله نخست به فروش برسد و بانک مرکزی ۵۹ هزار قطعه باقی‌مانده را در اختیار دارد تا متناسب با شرایط بازار و از مسیر بازارگردانی و معاملات ثانویه وارد بازار کند همین موضوع می‌تواند ابزار مهمی برای سیاست‌گذار باشد اما از سوی دیگر، فروش ۴۱ درصدی در عرضه اولیه نشان می‌دهد استقبال بازار از این ابزار دست‌کم در مرحله نخست، آن‌قدر گسترده نبوده که کل ظرفیت عرضه را پوشش دهد.

از منظر سیاست پولی نیز جذب نزدیک به ۹.۷ همت نقدینگی در یک روز عدد قابل توجهی است اما اثرگذاری واقعی عسکه ۲ بر بازار طلا نه با حجم اولیه جذب‌شده بلکه با رفتار قیمت آن در بازار ثانویه و میزان تقاضا برای ادامه عرضه‌های بانک مرکزی مشخص خواهد شد. اگر قرار باشد این ابزار واقعا نقدینگی سرگردان را از بازار نقدی سکه به سمت بازار سرمایه هدایت کند، باید دید در ادامه تا چه اندازه می‌تواند عمق بگیرد و آیا عرضه‌های بعدی نیز با همین سطح از تقاضا مواجه خواهند شد یا خیر.

همچنین صدای بورس پیش‌تر آموزش‌های مختلفی در خصوص چیستی، نحوه خرید و فروش و جزئیات عرضه اوراق سلف موازی استاندارد سکه بانک مرکزی منتشر کرده است که علاقه‌مندان می‌توانند برای آشنایی بیشتر با این ابزار، این مطالب را مطالعه کنند.

راهنمای گام به گام خرید گواهی سلف موازی سکه

جزئیات عرضه اولیه اوراق سلف موازی استاندارد سکه بانک مرکزی اعلام شد

پاسخ به پرسش‌های پرتکرار درباره گواهی سلف موازی سکه

در شرایطی که فاصله قیمت اوراق با سکه نقدی اکنون به حدود ۵۰۰ هزار تومان رسیده، عسکه ۲ فعلاً بیش از آنکه یک فرصت قیمتی مجزا باشد، به ابزاری بورسی برای سرمایه‌گذاری روی همان دارایی تبدیل شده است؛ ابزاری که البته مزیت آن حذف هزینه و ریسک نگهداری فیزیکی سکه و برخورداری از سازوکار تضمین‌شده اوراق تا سررسید است.