ارزش‌گذاری رمزارزها؛ ارزشگذاری پلتفرم‌های بلاکچین به عنوان یک شبکه

به گزارش صدای بورس، کتاب «ارزش‌گذاری رمزارزها»، به عنوان نخستین اثر منتشر شده در ایران که به موضوع ارزش‌گذاری در حوزه رمزارزها می‌پردازد، ترجمه‌ای علمی و کاربردی از سید فرهنگ حسینی و امیر وفایی است. این اثر که توسط انتشارات چالش منتشر شده، با هدف پاسخگویی به این پرسش اساسی شکل گرفته است: چگونه می‌توان ارزش یک رمزارز را محاسبه کرد؟

در اینجا خلاصه بخش سوم از فصل دوم کتاب آورده شده که در آن ارزش‌گذاری پلتفرم‌های بلاکچین به عنوان یک شبکه مورد بررسی قرار می‌گیرد. سپس، معیارهای سمت تقاضا برای پلتفرم‌های قرارداد هوشمند تشریح می‌گردند. در نهایت، مفاهیم توکنومیک، محاسبه ارزش بازار به ارزش کل قفل شده و نسبت قیمت به کارمزد تبیین خواهند شد. همچنین، به موضوع مدیریت امنیت و مقیاس‌پذیری پلتفرم‌ها نیز پرداخته خواهد شد.

کسانی که پلتفرم بلاکچین را یک شبکه در نظر می‌گیرند، دارایی بومی را نیز مانند ارز رسمی یک کشور می‌دانند. البته این دیدگاه مستلزم آن است که رشد کشور منجر به افزایش قیمت ارز پایه یا دارایی بومی شود. با این نظر می‌توانیم پلتفرم‌های قرارداد هوشمند را بر اساس معیارهای مختلف درون ‌زنجیره‌ای با یکدیگر بسنجیم.

رشد پلتفرم‌های قرارداد هوشمند مبتنی بر اثرات شبکه‌ای است و اثرات مثبت شبکه‌ای در یک مکانیزم هم‌ادواری (procyclical mechanism) رخ می‌دهد، دارایی بومی برای تراکنش‌های روی پلتفرم نیاز است و اعتبارسنج‌های شبکه، کارمزدهایی را برای تأیید بلوک‌ها دریافت می‌کنند و کارمزدها، اعتبارسنج‌های بیشتری را جذب می‌کنند که منجر به امنیت بالاتر شبکه می‌شود.

ماهیت غیرمتمرکز و شفاف پلتفرم‌های بلاکچین به مشارکت‌کنندگان اجازه می‌دهد تا بر اساس داده‌های درون‌زنجیره‌ای، عملکرد پلتفرم را ارزیابی کنند.

گفتنی است که از اطلاعات ایجاد شده توسط شبکه بلاکچین معیارهای درون‌زنجیره‌ای که نقاط داده‌ هستند، به دست می‌آید. این معیارها زمانی ‌که پلتفرم‌های بلاکچین شبکه در نظر گرفته می‌شوند، تحلیل پلتفرم‌های قراردادهای هوشمند رقیب را بر اساس عواملی مانند تقاضا، عرضه، فعالیت در پلتفرم و توکنومیک آن‌ها تسهیل می‌کنند.

معیارهای سمت تقاضا برای پلتفرم‌های قرارداد هوشمند

معیارهای سمت تقاضا، شاخص‌هایی هستند که نشان می‌دهند پلتفرم در حال حاضر چگونه عمل می‌کند. تغییرات در این معیارها می‌تواند به عملکرد و رشد در آینده اشاره کند.

توکنومیک(tokenomics)

توکنومیک ساختار اقتصاد یک ارز دیجیتال را توصیف می‌کند و متغیرهای اصلی توکنومیک یک رمزارز شامل عرضه، تورم، سوزاندن و تخصیص توکن به تیم مؤسس و شرکت سرمایه‌گذاری ریسک‌پذیر، دوره وستینگ و بازده استیکینگ می‌شود.

عمده پلتفرم‌های قرارداد هوشمند مبتنی بر مکانیزم اثبات سهام است که مستلزم استیکینگ دارایی بومی برای اعتبارسنجی و پردازش تراکنش‌ها است. کاربران دارایی مربوطه را در پلتفرم استیک و بازده‌ای دریافت می‌کنند که استیکینگ نامیده می‌شود.

بازده استیکینگ=پاداش‌بلوککل مبلغ استیک ‌شده شبکه×۱۰۰

عرضه رمزارزها بر قیمت آن اثر گذار است، به طوری که با افزایش تقاضا، قیمت رمزارز مربوطه در بلندمدت افزایش پیدا می‌کند. از میان پنج پلتفرم قرارداد هوشمند کاردانو، آوالانچ و بی‌ان‌بی‌چین پلتفرم‌هایی هستند که حداکثر عرضه توکن را دارند.

تورم به افزایش عرضه ارز دیجیتال در گردش اشاره دارد و اگر عرضه بیش از تقاضا باشد، ارزش رمزارز به مرور زمان کاهش می‌یابد. برای همین برخی از پلتفرم‌ها برای مقابله با عرضه و تثبیت قیمت از مکانیزم سوزاندن توکن استفاده می‌کنند به عنوان مثال بی‌ان‌بی‌چین از سوزاندن خودکار سه ماهه استفاده می‌کند.

مدیریت امنیت و مقیاس‌پذیری پلتفرم‌ها

زمانی که یک پلتفرم دارای تعداد فزاینده‌ای از کاربران و برنامه‌های غیرمتمرکز باشد، شبکه باید بتواند آن را مدیریت و کارمزدها را پایین نگه دارد و این در صورتی است که شبکه مقیاس‌پذیر باشد. سولانا بالاترین ظرفیت تراکنش در ثانیه را دارد؛ در حالی که اتریوم با نرخ تراکنش در هر ثانیه ETH ۱۶/۱۱ کمترین ظرفیت را دارد و نزدیک به حد ظرفیت آن یا حداکثر TPS است. در مقایسه، میانگین TPS برای چهار پلتفرم دیگر از ۵/۰ تا ۱۳ درصد از ظرفیت آن‌ها متغیر است.

محاسبه ارزش بازار به ارزش کل قفل شده و نسبت قیمت به کارمزد

نسبت قیمت به کارمزد (P/F) به‌صورت تقسیم ارزش بازار بر کل کارمزد سالانه تراکنش محاسبه می‌شود. P/F نشان می‌دهد که
بازار، کارمزدهای ایجاد شده توسط یک پلتفرم قرارداد هوشمند را چگونه ارزیابی می‌کند.

PF=ارزش بازارکارمزد سالانه

ارزش کل قفل‌شده نشان‌دهنده ارزش دلاری وجوهی است که در تمام برنامه‌های غیرمتمرکز در یک پلتفرم قرارداد هوشمند استیک شده‌اند. TVL رو به افزایش نشان‌دهنده قفل شدن سرمایه بیشتر در پلتفرم است که برای کاربران مفید خواهد بود.
TVL نسبت ارزش بازار به=ارزش بازارارزش کل قفل‌ شده




قانون متکالف (Metcalfe’s Law): رمزارز به‌عنوان یک شبکه

قانون متکالف می‌گوید که ارزش یک شبکه (V) با مجذور تعداد گره‌ها (n۲)، یا اعضا، در شبکه متناسب است. با پیوستن افراد بیشتری به یک شبکه، ارزش بیشتری به‌صورت غیرخطی به شبکه اضافه می‌شود.

گفتنی است که ارزش بازار اتریوم در بیشتر دوره مطالعه، به‌استثنای سال ۲۰۲۱، کمتر از ارزش شبکه آن بوده است.

در بخش بعدی به بررسی مفهوم برنامه‌های غیرمتمرکز (DeFi) خواهیم پرداخت. اکوسیستم مالی غیرمتمرکز با ارائه محصولاتی نوآورانه مانند پروتکل‌های وام‌دهی و استقراض، ابزارهای مالی مصنوعی و مشتقه، پروتکل‌های معاملاتی، بازارسازهای خودکار و تجمیع‌کننده‌ها، در حال ایجاد تحولی بنیادین در صنعت مالی سنتی است.