صندوق‌های نقره در دوراهی؛ پناهگاه یا تله؟  

داده‌های عملکرد سه‌ماهه و شش‌ماهه صندوق‌های نقره تا پایان ۲۰ مرداد نشان می‌دهد این بخش تازه‌نفس از بازار سرمایه در ماه‌های اخیر بیش از آنکه برای سرمایه‌گذاران پناهگاهی در برابر نوسان باشد، به صحنه‌ای از بازده‌های منفی و تفاوت محسوس در نقدشوندگی تبدیل شده است. در عین حال، فاصله عملکرد صندوق‌ها نشان می‌دهد انتخاب ابزار در این بازار دیگر موضوعی فرعی نیست و می‌تواند مستقیما بر تجربه سرمایه‌گذار اثر بگذارد.

بازده منفی، فصل مشترک صندوق‌های باسابقه‌تر
نخستین نکته‌ای که از جدول به چشم می‌آید، غلبه رنگ قرمز بر عملکرد صندوق‌های نقره است. در میان صندوق‌هایی که سابقه کافی برای محاسبه بازده سه‌ماهه دارند، هیچ بازده مثبتی دیده نمی‌شود. دامنه افت نیز قابل توجه است: از منفی ۱۳ درصد در «نقرسا» تا منفی ۳۱ درصد در «نقرین». در این میان، «نقرسا» با بازده سه‌ماهه منفی ۱۳ درصد و «نقرفام» با منفی ۱۴ درصد، نسبت به سایر رقبا افت محدودتری را تجربه کرده‌اند. پس از آنها سیلور با منفی ۱۸ درصد و نقرابی با منفی ۲۰ درصد قرار می‌گیرند. در سوی دیگر، «نقرین» با افت ۳۱ درصدی، ضعیف‌ترین عملکرد سه‌ماهه جدول را ثبت کرده است.

تصویر شش‌ماهه؛ فشار نزولی همچنان پابرجاست
داده‌های شش‌ماهه برای چهار صندوق در دسترس است و در این بازه نیز شرایط چندان متفاوت نیست. «نقرابی» با بازده منفی ۲۶درصد بیشترین افت شش‌ماهه را در میان صندوق‌های دارای داده ثبت کرده است. «سیمین» با منفی ۲۳ درصد، «نقران» با منفی ۲۲ درصد و سیلور با منفی ۲۱ درصد در رتبه‌های بعدی قرار دارند. مقایسه همزمان بازده سه و شش‌ماهه نکته قابل تأملی را آشکار می‌کند. «سیلور» که در شش ماه ۲۱ درصد افت کرده، طی سه ماه اخیر ۱۸ درصد بازده منفی داشته است؛ به بیان دیگر بخش مهمی از افت شش‌ماهه آن در دوره اخیر اتفاق افتاده است. در «سیمین» نیز بازده سه‌ماهه و شش‌ماهه هر دو در محدوده منفی ۲۳ درصد قرار دارند که از تمرکز فشار نزولی در ماه‌های اخیر حکایت دارد.

میانگین ارزش معاملات چه می‌گوید؟
بخش مهم‌تر ماجرا در ستون میانگین ارزش معاملات ۳۰ روزه دیده می‌شود. «نقرابی» با متوسط ۲۰۷ میلیارد تومان معامله روزانه در صدر جدول قرار دارد و «سیلور» با ۱۹۳ میلیارد تومان در رتبه بعدی ایستاده است. پس از این دو، «سیگلو» با ۱۵۳ میلیارد تومان، «نقران» با ۱۴۷ میلیارد تومان و «پلاتا» با ۱۲۸ میلیارد تومان قرار دارند. میانگین معاملات «سیمین» ۱۰۱ میلیارد تومان «نقرین» ۹۸.۱ میلیارد تومان است.
در پایین جدول، اختلاف بسیار معنادار می‌شود. میانگین ارزش معاملات «نقرفام» تنها ۲۸ میلیارد تومان و «نقرسا» ۱۹.۷ میلیارد تومان است. این یعنی نقرابی به‌طور متوسط بیش از ۱۰ برابر نقرسا معامله می‌شود. این اختلاف برای سرمایه‌گذاری که به امکان خروج سریع، فاصله کمتر قیمت خرید و فروش و عمق بازار اهمیت می‌دهد، نکته‌ای تعیین‌کننده است. جالب آنکه نقرسا در عین ثبت بهترین بازده سه‌ماهه، کمترین نقدشوندگی جدول را دارد؛ نمونه‌ای روشن از اینکه بهترین عملکرد قیمتی الزاما به معنای بهترین انتخاب سرمایه‌گذاری نیست.
بازار صندوق‌های نقره هنوز بازاری ناهمگن است. برخی صندوق‌ها از نقدشوندگی بالاتر برخوردارند، برخی افت کمتری تجربه کرده‌اند و تعدادی نیز هنوز سابقه کافی برای مقایسه بلندمدت ندارند. برای سرمایه‌گذار، بهترین صندوق الزاما صندوقی نیست که کمترین بازده منفی را ثبت کرده؛ بلکه ابزاری است که میان عملکرد، نقدشوندگی و قیمت بازار نسبت به ارزش خالص دارایی‌ها تعادل مناسب‌تری برقرار کرده باشد.