بررسی عملکرد بازارهای دارایی از زمان آغاز تنشهای نظامی اخیر در منطقه، نشاندهنده توزیع نامتوازن بازدهی میان بازارهای مختلف است. در این بازه زمانی، نرخ ارز بازدهی نسبتاً محدود حدود ۱۰ درصدی را ثبت کرده و بازار طلا عملاً بدون بازدهی مثبت به کار خود ادامه داده است. در نقطه مقابل، بازار سرمایه با پیشتازی نماگرهای خود مواجه بوده است؛ بهطوری که شاخص کل بورس بازدهی تقریبی ۵۰ درصدی و شاخص هموزن رشد چشمگیر ۶۰ تا ۷۰ درصدی را تجربه کردهاند. این رفتار بازارها بیش از هر چیز تحت تأثیر شرایط تورمی حاکم بر اقتصاد کلان و انعکاس اثرات آن بر جریان درآمدی بنگاههای تولیدی بوده است؛ موضوعی که ردپای آن به وضوح در گزارشهای عملکرد سه ماهه و دورهای شرکتها قابل مشاهده است.
با این حال، شتاب رشد قیمتها در هفتههای گذشته، افزایش نسبت P/E کل بازار را به دنبال داشته است. این نسبت در بسیاری از صنایع و تکسهمها از سطوح ارزنده ۲ الی ۳ مرتبه، اکنون به محدوده ۴ تا ۴.۵ مرتبه افزایش یافته است. در شرایطی که نرخ بهره بدون ریسک در محدوده ۴۰ درصد تثبیت شده است، افزایش نسبت P/E بورس به سطوح بالاتر بدون تغییر در متغیرهای بنیادی دشوار به نظر میرسد. از این رو، تداوم رشد شارپ و پرشتاب هفتههای اخیر دور از انتظار بوده و بازار برای بازسازی توان صعودی خود، نیازمند یک دوره اصلاح زمانی و دستبهدست شدن سهام است. در این چارچوب، محتملترین سناریو برای حرکت شاخص کل در میانمدت، نوسان در یک محدوده مشخص بازه نوسانی مثبت و منفی ۱۰ درصد نسبت به سطوح فعلی ارزیابی میشود. این روند نوسانی تا زمان تعیین تکلیف متغیرهای کلان و مشخص شدن جهتگیری نااطمینانیهای سیاسی اعم از فروکش کردن تنشهای نظامی یا پیشرفت در مسیر توافقات دیپلماتیک ادامه خواهد یافت.
در جریان معاملات، اگرچه بخش مهمی از نمادهای بزرگ از محدودههای مثبت به سطوح منفی عقبنشینی کردند، اما حجم تقاضا در نمادهای منفی نیز بالا بود و منجر به بازگشت تعدادی از سهام به محدوده مثبت شد. این جابهجایی سنگین نقدینگی که به واسطه عرضههای گسترده پس از روزها قفل بودن در صفهای خرید رخ داد، میتواند بستر مناسبی را برای حرکت نقدینگی به سمت تکسهمها و شرکتهای کوچکتر بازار فراهم کند. با این حال، با توجه به حجم بالای معاملات، تثبیت بازار در شرایط پایدار مستلزم تکرار حجمهای معاملاتی مشابه در روزهای پیش رو است.
در میان صنایع پیشران، نحوه بازگشایی و معاملات نماد فولاد مبارکه اصفهان به عنوان یکی از بزرگترین ارکان بازار سرمایه، نقش مهمی در هدایت جو روانی معاملات ایفا کرد. این نماد تحت تأثیر مستقیم آسیبهای ناشی از تنشهای اخیر و نحوه بازگشایی خود، در ابتدای وقت فشار فروش سنگینی را به کل بازار تحمیل کرد. انتظار میرود با به تعادل رسیدن معاملات این نماد بزرگ، اثرات منفی آن بر سایر صنایع کاهش یافته و بازار بر اساس متغیرهای بنیادی خود مسیر معاملاتی را دنبال کند. در مجموع، بازار سرمایه در شرایط فعلی، دوره گذار از رشد هیجانی به فاز تحلیلمحور را سپری میکند که مشخصه اصلی آن نوسانهای مقطعی و جابهجایی هوشمندانه نقدینگی میان صنایع مختلف خواهد بود.
-
صادق توکلی - مدیرعامل سبدگردان انتخاب اول
-
هفتهنامه اطلاعات بورس ۶۴۰