ارزش سرمایه‌گذاری‌های خارجی در بورس کاهش یافت

به گزارش صدای بورس آمار تیرماه سرمایه‌گذاری خارجی در بورس تهران و فرابورس ایران یک دوگانگی قابل توجه را نشان می‌دهد؛ تعداد سرمایه‌گذاران بیشتر شده، اما ارزش سرمایه‌گذاری آنها کاهش یافته است.

براساس داده‌های اداره نظارت بر بازار، تعداد سرمایه‌گذاران خارجی از ۵ هزار و ۳۳۷ سرمایه‌گذار در خرداد به ۵ هزار و ۳۶۱ سرمایه‌گذار در تیر رسیده است؛ یعنی تعداد کل سرمایه‌گذاران ۰.۴۵ درصد افزایش یافته است. در همین فاصله اما مجموع ارزش سبد سرمایه‌گذاری خارجی از ۲۸۵ هزار و ۷۸۶ میلیارد ریال به ۲۷۰ هزار و ۲۳۳ میلیارد ریال کاهش پیدا کرده؛ افتی معادل ۵.۴۴ درصد است.

افت ارزش سبد از کجا آمده است؟

جزئیات آمار نشان می‌دهد کاهش ارزش سبد سرمایه‌گذاران خارجی بیش از همه در بخش حقوقی اتفاق افتاده است.

ارزش سبد سرمایه‌گذاران حقوقی خارجی که در خرداد ۲۵۹ هزار و ۴۶۵ میلیارد ریال بود، در تیر به ۲۴۴ هزار و ۸۱۶ میلیارد ریال رسیده است؛ یعنی حدود ۵.۶۵ درصد کاهش.

به این ترتیب، ارزش سبد حقوقی‌ها در یک ماه حدود ۱۴ هزار و ۶۴۹ میلیارد ریال پایین آمده و حدود ۹۴ درصد از افت کل ارزش سبد سرمایه‌گذاران خارجی به همین بخش مربوط می‌شود.

در بخش سرمایه‌گذاران حقیقی نیز روند مشابهی مشاهده می‌شود، هرچند شدت آن کمتر است. ارزش سبد حقیقی‌های خارجی از ۲۶ هزار و ۳۲۱ میلیارد ریال در خرداد به ۲۵ هزار و ۴۱۶ میلیارد ریال در تیر کاهش یافته که معادل افتی حدود ۳.۴۴ درصد است.

دو سوم سرمایه‌گذاران حقیقی‌اند؛ ۹۰ درصد پول دست حقوقی‌هاست

در تیرماه ۳ هزار و ۴۸۰ سرمایه‌گذار حقیقی خارجی در بورس و فرابورس حضور داشته‌اند؛ در حالی که تعداد سرمایه‌گذاران حقوقی یک هزار و ۸۸۱ بوده است. به این ترتیب، حقیقی‌ها حدود ۶۴.۹ درصد از تعداد کل سرمایه‌گذاران خارجی را تشکیل می‌دهند و سهم حقوقی‌ها حدود ۳۵.۱ درصد است. اما در سمت ارزش سرمایه‌گذاری، نسبت متفاوت است.

از مجموع ۲۷۰ هزار و ۲۳۳ میلیارد ریال ارزش سبد خارجی‌ها، ۲۴۴ هزار و ۸۱۶ میلیارد ریال متعلق به حقوقی‌هاست. بنابراین حقوقی‌ها با وجود آنکه فقط کمی بیش از یک‌سوم تعداد سرمایه‌گذاران را تشکیل می‌دهند، حدود ۹۰.۶ درصد کل ارزش سبد سرمایه‌گذاری خارجی را در اختیار دارند.

این اعداد نشان می‌دهد ساختار سرمایه‌گذاری خارجی در بازار سرمایه ایران به‌شدت از نظر ارزش، حقوقی‌محور و متمرکز است. بنابراین هر تغییری در ارزش دارایی سرمایه‌گذاران حقوقی می‌تواند اثر بسیار بزرگ‌تری بر آمار کل سرمایه‌گذاری خارجی برجای بگذارد.

سرمایه‌گذار بیشتر و متوسط سبد کوچک‌تر

ترکیب کاهش ارزش سرمایه‌گذاری و افزایش تعداد سرمایه‌گذاران یک نتیجه مهم دیگر نیز دارد: متوسط ارزش سبد هر سرمایه‌گذار کاهش پیدا کرده است. با تقسیم مجموع ارزش سبد بر تعداد سرمایه‌گذاران، متوسط ارزش سبد هر سرمایه‌گذار خارجی در خرداد حدود ۵۳.۵ میلیارد ریال به دست می‌آید. این رقم در تیر به حدود ۵۰.۴ میلیارد ریال کاهش یافته است. بنابراین متوسط ارزش سبد هر سرمایه‌گذار در یک ماه نزدیک به ۵.۹ درصد کوچک‌تر شده است.

متوسط ارزش سبد هر سرمایه‌گذار حقیقی از حدود ۷.۶ میلیارد ریال در خرداد به حدود ۷.۳ میلیارد ریال در تیر رسیده است. برای حقوقی‌ها نیز متوسط ارزش سبد از حدود ۱۳۹.۲ میلیارد ریال به حدود ۱۳۰.۲ میلیارد ریال کاهش یافته است.

در نتیجه، متوسط سبد یک سرمایه‌گذار حقوقی خارجی در تیرماه تقریباً ۱۸ برابر متوسط سبد یک سرمایه‌گذار حقیقی بوده است؛ نسبت بزرگی که بار دیگر تمرکز ارزش سرمایه‌گذاری خارجی در بخش حقوقی را نشان می‌دهد.

تعداد حقوقی‌ها سریع‌تر از حقیقی‌ها افزایش یافت

آمار تعداد سرمایه‌گذاران نیز جزئیات قابل توجهی دارد.

تعداد حقیقی‌های خارجی از ۳ هزار و ۴۷۳ نفر در خرداد به ۳ هزار و ۴۸۰ سرمایه‌گذار در تیر رسیده و تنها ۰.۲۰ درصد افزایش داشته است. در مقابل، تعداد سرمایه‌گذاران حقوقی از یک هزار و ۸۶۴ به یک هزار و ۸۸۱ رسیده است که رشد ۰.۹۱ درصدی را نشان می‌دهد. یعنی از افزایش خالص ۲۴ سرمایه‌گذار خارجی در تیرماه، ۱۷ مورد مربوط به حقوقی‌ها و تنها ۷ مورد مربوط به حقیقی‌ها بوده است.

تیر؛ عقب‌نشینی از قله خرداد

نگاهی به نمودار ۱۳ماهه ارزش مجموع سبد سرمایه‌گذاری خارجی تصویر کامل‌تری ارائه می‌کند.

ارزش سبد خارجی‌ها در تیر ۱۴۰۴ برابر با ۱۸۱ هزار و ۸۲۸ میلیارد ریال بود. این رقم در مرداد به ۱۶۷ هزار و ۴۵ میلیارد ریال کاهش یافت که پایین‌ترین مقدار ثبت‌شده در بازه مورد بررسی است.

پس از آن، ارزش سبد در شهریور به ۱۷۰ هزار و ۶۱۰ میلیارد ریال و در مهر به ۲۱۱ هزار و ۱۱۴ میلیارد ریال رسید. در آبان رقم ۲۰۲ هزار و ۲۹۸ میلیارد ریال ثبت شد و سپس ارزش سبد در آذر و دی به ترتیب به ۲۱۸ هزار و ۲۰۵ میلیارد ریال و ۲۲۳ هزار و ۸۷۷ میلیارد ریال افزایش پیدا کرد.

از دی به بعد جهت حرکت تغییر کرد؛ ارزش سبد در بهمن به ۲۰۰ هزار و ۹۱۱ میلیارد ریال و در اسفند به ۱۸۰ هزار و ۷۱۵ میلیارد ریال کاهش یافت.

فروردین ۱۴۰۵ با رقم ۱۸۱ هزار و ۵۹ میلیارد ریال تقریباً بدون تغییر سپری شد و در اردیبهشت ارزش سبد به ۱۸۸ هزار و ۶۵۳ میلیارد ریال رسید.

نقطه متفاوت خرداد ۱۴۰۵ است؛ زمانی که ارزش مجموع سبد سرمایه‌گذاری خارجی تنها در یک ماه با جهشی حدود ۵۱.۵ درصدی از ۱۸۸ هزار و ۶۵۳ میلیارد ریال به ۲۸۵ هزار و ۷۸۶ میلیارد ریال رسید. در تیر بخشی از این جهش اصلاح شد و ارزش سبد با افت ۵.۴۴ درصدی به ۲۷۰ هزار و ۲۳۳ میلیارد ریال رسید.

با این توصیف افت تیر را باید در کنار جهش بسیار بزرگ خرداد دید. جالب آنکه با وجود کاهش تیرماه، هنوز حدود ۸۴ درصد از افزایش ارزش ایجادشده میان اردیبهشت و خرداد حفظ شده است. ارزش مجموع سبد سرمایه‌گذاران خارجی در تیر امسال حدود ۴۸.۶ درصد بیشتر از تیر سال گذشته است. در مقایسه با کف ۱۶۷ هزار و ۴۵ میلیارد ریالی مرداد ۱۴۰۴ نیز ارزش سبد تیر امسال حدود ۶۱.۸ درصد بالاتر قرار دارد.