به گزارش صدای بورس، همزمان با توسعه ابزارهای جدید بازار سرمایه برای تأمین مالی پروژههای زیرساختی و انرژیهای تجدیدپذیر، بررسی جریان نقدینگی در صندوقهای بخشی نشان میدهد بخشی از سرمایهگذاران همچنان تمرکز خود را بر صنایع مشخصی از بازار سهام قرار دادهاند. در آخرین معاملات، صندوقهای بخشی در مجموع ۵۲۱ میلیون واحد حجم معاملات را به ثبت رساندند و ارزش معاملات این گروه به یک هزار و ۹۶۳ میلیارد تومان رسید.
بررسی رفتار معاملهگران در این صندوقها نشان میدهد فاصله قابل توجهی میان سرانه خرید و فروش حقیقی وجود داشته است. در معاملات مورد بررسی، سرانه خرید حقیقی ۷۵ میلیون تومان و سرانه فروش حقیقی ۱۶۳ میلیون تومان بوده که نشان میدهد در سمت فروش، سفارشهای حقیقی با میانگین ارزش بالاتری نسبت به خریدها انجام شده است.
معدن در صدر جذب نقدینگی
در میان صندوقهای بخشی، صندوقهای متمرکز بر صنعت معدن بیشترین ورود پول را به خود اختصاص دادند. صندوق «معدن» با ورود ۱۳.۳ میلیارد تومان نقدینگی در صدر این فهرست قرار گرفت. پس از آن، صندوق «سیمانا» با ورود ۴۵۹.۹ میلیون تومان و صندوق «نمک» با ورود ۴۵۵.۴ میلیون تومان در رتبههای بعدی بیشترین ورود پول قرار گرفتند.
این جریان نقدینگی نشان میدهد در شرایطی که سرمایهگذاران در حال ارزیابی گزینههای مختلف برای سرمایهگذاری در صنایع هستند، بخشهایی از زنجیره معدن و صنایع مرتبط توانستهاند بخشی از منابع جدید را به سمت خود جذب کنند.
از سوی دیگر، بررسی سمت خروج پول نشان میدهد «دارایکم» با خروج ۷۹ میلیارد تومان بیشترین خروج نقدینگی را در میان صندوقهای بخشی تجربه کرده است. پس از آن، صندوق «پالایش» با خروج ۶۲.۱ میلیارد تومان و صندوق «مسگون» با خروج ۲۸.۳ میلیارد تومان بیشترین خروج پول را به ثبت رساندند.
«رسانا»، «معدن» و «پتروصبا» در کانون تقاضا
در بخش تقاضا نیز صندوقهای رسانا، معدن و پتروصبا در میان صندوقهای بخشی در زمره نمادهای دارای تقاضای قابل توجه قرار گرفتند. قرار گرفتن «معدن» همزمان در فهرست صندوقهای دارای بیشترین ورود پول و صندوقهای دارای تقاضای بالا، نشان میدهد این صندوق در معاملات اخیر از وضعیت نسبی مطلوبتری در سمت تقاضا برخوردار بوده است.
در مقابل، خروج سنگین پول از «دارایکم» و «پالایش» بیانگر تغییر جهت بخشی از نقدینگی میان صنایع مختلف است؛ موضوعی که اهمیت رصد جریان پول در صندوقهای بخشی را برای تحلیل رفتار سرمایهگذاران افزایش میدهد.
صندوقهای بخشی؛ ابزاری برای سرمایهگذاری متمرکز بر صنایع
صندوقهای بخشی از ابزارهای نسبتاً جدید بازار سرمایه محسوب میشوند که به سرمایهگذار امکان میدهند به جای انتخاب مستقیم مجموعهای از سهام، در یک صنعت مشخص و از طریق یک صندوق قابل معامله سرمایهگذاری کنند. این صندوقها بخش عمده دارایی خود را در سهام یک صنعت خاص سرمایهگذاری میکنند و از همین رو، جریان ورود و خروج پول در آنها میتواند تصویری از تمایل سرمایهگذاران به صنایع مختلف ارائه دهد.
افزایش تعداد صندوقهای بخشی نیز نشاندهنده گسترش این ابزار در بازار سرمایه است؛ بهطوری که طی ماههای اخیر صندوقهای بخشی جدیدی در حوزههایی مانند بانک، خودرو و فلزات اساسی وارد بازار شدهاند. برای نمونه، صندوق بخشی «دلتا» در حوزه بانکها و مؤسسات اعتباری و صندوق «اتوکار» در صنعت خودرو و ساخت قطعات در سال جاری در بورس تهران درج شدهاند.
ارتباط این روند با تأمین مالی انرژی خورشیدی
اهمیت بررسی عملکرد صندوقهای بخشی در مقطع فعلی از آن جهت است که بازار سرمایه همزمان در حال توسعه ابزارهای متنوعتری برای هدایت منابع به سمت بخش واقعی اقتصاد است. یکی از مهمترین نمونههای اخیر، راهاندازی صندوقهای پروژه با هدف تأمین مالی نیروگاههای تجدیدپذیر و خورشیدی است.
در ماههای اخیر، نخستین صندوق پروژه خورشیدی با نماد «سولار» در بورس تهران درج شد؛ صندوقی که با هدف تأمین مالی احداث نیروگاههای خورشیدی طراحی شده و ارزش مرحله نخست پذیرهنویسی آن یک هزار میلیارد تومان اعلام شده بود.
در ادامه نیز موضوع راهاندازی صندوقهای پروژه بزرگتر در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر مطرح شده است. بر اساس گزارشهای منتشرشده، صندوق پروژه «نور» با هدف تأمین مالی پروژههای نیروگاه برق خورشیدی در چند استان کشور طراحی شده و سقف تأمین مالی آن ۵ هزار میلیارد تومان اعلام شده است.
رئیس مرکز نظارت بر صندوقهای سرمایهگذاری سازمان بورس نیز اخیراً از قرار گرفتن دو صندوق پروژه تجدیدپذیر دیگر در مسیر اخذ مجوز برای پذیرهنویسی خبر داده و صندوقهای پروژه نیروگاههای تجدیدپذیر را یکی از ابزارهای بازار سرمایه برای تأمین مالی پروژههای زیرساختی عنوان کرده است.
تغییر مسیر نقدینگی؛ سیگنالی برای رصد صنایع
در چنین شرایطی، دادههای معاملات صندوقهای بخشی میتواند از منظر دیگری نیز مورد توجه قرار گیرد. در حالی که بازار سرمایه به دنبال توسعه ابزارهایی برای انتقال منابع به پروژههای واقعی اقتصاد، از جمله انرژیهای تجدیدپذیر، است، رفتار نقدینگی در صندوقهای بخشی نشان میدهد سرمایهگذاران همچنان در حال جابهجایی منابع میان صنایع مختلف هستند.
ورود ۱۳.۳ میلیارد تومان به صندوق «معدن» در کنار ورود پول به «سیمانا» و «نمک»، در مقابل خروج ۷۹ میلیارد تومان از «دارایکم»، ۶۲.۱ میلیارد تومان از «پالایش» و ۲۸.۳ میلیارد تومان از «مسگون»، تصویری از این چرخش نقدینگی ارائه میکند.
در واقع، اهمیت این آمار صرفاً در میزان ورود یا خروج پول از یک صندوق خلاصه نمیشود؛ بلکه میتوان از آن برای بررسی این موضوع استفاده کرد که سرمایهگذاران در مقطع فعلی کدام صنایع را برای تخصیص منابع جذابتر میدانند و از کدام بخشها در حال خروج هستند.
به این ترتیب، همزمان با پذیرهنویسی صندوقهای پروژه خورشیدی و تلاش بازار سرمایه برای جذب منابع به سمت پروژههای زیرساختی، رصد رفتار سرمایهگذاران در صندوقهای بخشی میتواند تصویری از سمتوسوی نقدینگی در بخشهای مختلف بازار ارائه کند؛ روندی که در صورت تداوم، میتواند به یکی از متغیرهای قابل توجه برای تحلیل جریان سرمایه در بازار سهام تبدیل شود.