بازار سرمایه در هفته‌ای که گذشت، پس از مدت‌ها فشار ناشی از ریسک‌های سیاسی و ژئوپولیتیک، نشانه‌هایی از بازگشت اعتماد سرمایه‌گذاران را به نمایش گذاشت. کاهش نگرانی‌ها از تداوم تنش‌ها در کنار بهبود وضعیت بنیادی شرکت‌ها، دو عاملی بود که به گفته کارشناسان، زمینه‌ساز اقبال دوباره معامله‌گران به بورس شده است.

علیرضا خان‌محمدی، کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌وگو با صدای بورس با اشاره به روند معاملات هفته جاری اظهار کرد: بازار این هفته تحت تاثیر دو عامل اصلی، یعنی کاهش ریسک جنگ و تنش‌های سیاسی و همچنین وضعیت مناسب بنیادی شرکت‌ها، روزهای مثبتی را پشت سر گذاشت.

وی با بیان اینکه بازار سهام مدت‌ها تحت فشار ریسک‌های غیراقتصادی قرار داشت، افزود: حتی پیش از وقوع درگیری‌های اخیر، یکی از مهم‌ترین دلایل کاهش اقبال سرمایه‌گذاران به بورس، افزایش ریسک‌های ژئوپولیتیک و نگرانی از شرایط پیش‌رو بود؛ این در حالی است که از منظر ارزندگی، بسیاری از شرکت‌ها از سال گذشته در شرایط مناسبی قرار داشتند و گزارش‌های عملکردی آنها نیز چشم‌انداز مثبتی را نشان می‌داد.

خان‌محمدی ادامه داد: در کنار عوامل بنیادی، تغییر رویکردهای اقتصادی دولت نیز در بهبود شرایط صنایع موثر بود. یکی از مهم‌ترین مشکلات شرکت‌ها طی سال‌های گذشته، قیمت‌گذاری دستوری و محدودیت در افزایش نرخ محصولات متناسب با رشد هزینه‌های تولید بود که فشار زیادی بر حاشیه سود بنگاه‌ها وارد می‌کرد. با این حال، سیاست‌های جدید اقتصادی تا حدودی به صنایع کمک کرد تا بتوانند متناسب با شرایط تورمی، نرخ‌های فروش خود را اصلاح کنند.

رشد سودآوری شرکت‌ها؛ پشتوانه اصلی صعود بازار

این کارشناس بازار سرمایه با تاکید بر اینکه رشد اخیر بازار صرفاً ناشی از کاهش ریسک‌های سیاسی نیست، گفت: واکنش امروز بازار ریشه در عوامل بنیادی دارد. نسبت به سال گذشته، بسیاری از شرکت‌های بورسی و فرابورسی توانسته‌اند درآمدها و سودهای خود را افزایش دهند؛ به‌طوری که برخی شرکت‌ها رشد دو تا سه برابری فروش را تجربه کرده‌اند و بهبود حاشیه سود نیز در عملکرد آنها مشاهده می‌شود.

وی افزود: شرکت‌ها در شرایط دشوار گذشته، علاوه بر عبور از فضای پرریسک، توانستند با استفاده از افزایش نرخ‌ها و کاهش بخشی از محدودیت‌های قیمت‌گذاری، سودآوری جذابی ایجاد کنند. البته در مقابل، برخی شرکت‌ها نیز گزارش‌های مناسبی ارائه نکردند و بازار نسبت به عملکرد آنها واکنش نشان داده است.

خان‌محمدی تصریح کرد: اگرچه ممکن است در شرایط هیجانی، برخی از این نمادها نیز برای مدت کوتاهی مورد توجه قرار بگیرند، اما با کاهش هیجانات و پررنگ‌تر شدن نگاه تحلیلی، سرمایه‌گذاران به سمت شرکت‌هایی حرکت خواهند کرد که از بنیاد قوی‌تر و گزارش‌های مالی مناسب‌تری برخوردار هستند. شرکت‌هایی که عملکرد مطلوبی ندارند، همچنان با فشار فروش و کاهش تقاضا مواجه خواهند بود.

شاخص بالاتر از ۶ میلیون واحد دور از دسترس نیست

این کارشناس بازار سرمایه درباره چشم‌انداز هفته آینده نیز گفت: اگر در روزهای آینده شاهد ورود ریسک جدیدی به بازار نباشیم و اخبار مثبت سیاسی ادامه پیدا کند، می‌توان انتظار داشت بورس هفته جذابی را پشت سر بگذارد.

وی ادامه داد: عبور شاخص کل از سقف‌های قبلی نشان داد که ظرفیت رشد بازار همچنان وجود دارد و رسیدن شاخص به سطوح بالاتر از ۶ میلیون واحد نیز دور از دسترس نیست. البته تحقق این روند به تداوم شرایط فعلی و حفظ فضای مثبت در حوزه سیاسی و اقتصادی وابسته است.

کدام صنایع می‌توانند پیشرو باشند؟

خان‌محمدی در پاسخ به سوالی درباره صنایع جذاب بازار در هفته آینده اظهار کرد: نمی‌توان یک صنعت خاص را به‌عنوان گزینه برتر معرفی کرد، چراکه در بسیاری از گروه‌ها شرکت‌هایی وجود دارند که از نظر بنیادی شرایط مناسبی دارند.

وی افزود: شرکت‌های دارویی که گزارش‌های مطلوبی منتشر کرده‌اند، همچنان جذاب هستند. همچنین گروه بانکی با کاهش ریسک‌های سیاسی می‌تواند مورد توجه بازار قرار گیرد. صنایع غذایی، شوینده‌ها با توجه به موضوع افزایش نرخ‌ها، حمل‌ونقل و به‌خصوص شرکت‌های مرتبط با حمل‌ونقل دریایی نیز در صورت کاهش ریسک‌های موجود، ظرفیت رشد خواهند داشت.

این کارشناس بازار سرمایه همچنین درباره گروه پالایشی گفت: پالایشی‌ها در صورت تحقق دو عامل می‌توانند جزو صنایع پیشرو بازار باشند؛ نخست کاهش ریسک‌های زیرساختی و سیاسی و دوم تداوم فرمول فعلی محاسبه نرخ خوراک و فرآورده‌های پالایشی که پیش‌تر اعلام شده بود تا پایان سال ادامه خواهد داشت.

هشدار نسبت به رفتارهای هیجانی و حس جاماندگی

خان‌محمدی در پایان با تاکید بر ضرورت پرهیز سرمایه‌گذاران از تصمیم‌های هیجانی گفت: بازار مثبت است و همواره فرصت ورود به سرمایه‌گذاران می‌دهد، اما نکته مهم انتخاب شرکت‌های مناسب و بنیادی بر اساس تحلیل است. سرمایه‌گذاری در شرکت‌هایی که از پشتوانه سودآوری برخوردارند، باعث می‌شود حتی در صورت ورود ریسک‌های جدید، نگرانی کمتری برای سهامداران ایجاد شود.

وی دو آفت مهم در شرایط فعلی بازار را رفتار هیجانی و حس جاماندگی عنوان کرد و گفت: خوش‌بینی بیش از حد بدون توجه به وضعیت بنیادی شرکت‌ها می‌تواند باعث تصمیم‌های اشتباه شود. همچنین احساس عقب‌ماندن از رشد بازار و سودهای اخیر، یکی از بزرگ‌ترین خطرهایی است که معامله‌گران را به خریدهای بدون تحلیل سوق می‌دهد؛ خریدهایی که در کوچک‌ترین اصلاح بازار می‌تواند زیان قابل توجهی برای سرمایه‌گذاران به همراه داشته باشد.