به گزارش صدای بورس، وقتی عدمقطعیت به مهمترین ویژگی اقتصاد تبدیل میشود، پیشبینی آینده بازارها نیز دشوارتر از همیشه خواهد بود. در چنین فضایی، تحلیلگران ناچارند علاوه بر متغیرهای اقتصادی، طیف گستردهای از عوامل سیاسی، رفتاری و بینالمللی را نیز در تصمیمگیری لحاظ کنند. سید امیدرضا محمدی، مدیرعامل تأمین سرمایه خلیجفارس، در این گفتوگو به تشریح مختصات این فضای جدید و الزامات سرمایهگذاری در آن پرداخته است.
* برآورد شما از روند ماههای آتی بازار سهام چگونه است؟
پیشبینی درست و نه حتی دقیق آینده بدون شک پاداشهای ویژهای را نصیب تحلیلگران و معاملهگران خواهد کرد، اما غالباً نرخ صحت پیشبینیها پایینتر از خواست و میل ماست. یک نمونه جدید که همچنان در حافظهها پررنگ است، روند حرکتی بازار سهام پس از توقف ۸۰ روزه نمادها (۵۲ روز کاری) و بازگشایی بازار در ۲۹ اردیبهشت است. اگر به فروردین و اردیبهشت اخیر نگاهی بیندازیم متوجه نگرانیهای عمیق و ترس بزرگ اکثریت قریب به اتفاق کارشناسان و مدیران بازار سرمایه میشویم که افت قیمتی نمادها تا ۳۰ درصد را کاملا محتمل و حتی پذیرفتنی میدانستند، اما در ۱۵ دقیقه پیش گشایش غالب فعالان شگفت زده شدند و به سرعت اقدام به ویرایش سفارشات کردند.
در شرایط عادی اقتصادی، یعنی در فضایی که اقتصاد تحت تاثیر ریسک سیستماتیک نباشد، کسب بازدهی از بازار سهام بهطور عمده متاثر از تحلیل بازار، فروش شرکت، زنجیره تأمین مواد اولیه، رفتار سهامداران عمده، نرخ انرژی و رفتار رقبای داخل آن صنعت است. این تحلیل، یک تحلیل چند متغیره، برهم اثرگذار و جامع خواهد بود که با فرض کارایی نسبی بازار، دستیابی به بازدهی در حدود نرخ تورم را به دلیل امکان پیشبینی نسبی عملکرد شرکت و متغیرهای اقتصادی مؤثر بر آن، امری محتمل و قابل برآورد میداند؛ اما هنگامی که تعداد متغیرها بطور تصاعدی افزایش مییابد امکان افزایش نرخ صحیح پیشبینی آینده نیز بهطور تصاعدی کاهشی میشود.
* با توجه به رخدادهای اخیر و افزایش ریسکهای ژئوپلیتیک، نوع نگاه به آینده بازار دستخوش چه تغییراتی شده است؟
در دنیای واقعی، تنشهای نظامی یا اختلال در مسیر دستیابی به بازار فروش یا زنجیره تأمین مواد اولیه، موجب ابهام در تداوم جریان محصولات یا انرژی خواهد بود و دیگر این موضوع که نرخ کالاها چه عددی است، اولویت اول نیست؛ در این وضعیت حتی بازار هدف بنگاههای اقتصادی یا کالا و خدماتی که بازار و جامعه مطالبه میکند نیز ممکن است تغییرات اساسی را شاهد باشد. با این نگاه، محیط به شدت تغییر کرده است اما انگارههای ذهنی معاملهگران و فعالان بازار هنوز خود را با آن به طور کامل تطبیق نداده است. در اینجاست که به مفهوم سیستمهای پیچیده میرسیم، سیستمهایی که از تعامل تعداد زیادی عنصر و جزء بهوجود میآیند و رفتار آنها را نمیتوان صرفاً با بررسی اجزای منفرد توضیح داد. در این شرایط تمرکز اصلی بر روابط، الگوهای تعاملی، بازخوردها و پویاییهای درونی سیستم قرار میگیرد؛ به این معنی که چگونه از بطن ارتباطهای ساده، رفتارهای نوظهور و گاه غیرمنتظره شکل میگیرد. یکی از ویژگیهای اساسی این سیستمها، غیرخطی بودن است؛ به این معنا که تغییرات کوچک میتوانند پیامدهای بزرگ و نامتناسب ایجاد کند و یا بهسوی نظمهای جدید حرکت کنند.
انواع متغیرها مانند سودآوری شرکتها، روند خلق نقدینگی در کشور، نرخ بازده بازارهای رقیب، صرف ریسک سرمایهگذاری، نرخ نفت و کامودیتیها (که متاثر از نرخ بهره و نرخ رشد کشورهای مختلف است)، انتظارات تورمی جامعه، میزان کسری بودجه و انتشار اوراق در بازار بدهی، قیمتگذاریهای دولتی، روند نرخ ارز در بازار آزاد و همچنین نرخ تسعیر ارز برای شرکتها، تصمیمات سهامداران عمده (متاثر از تغییر نیازهای نقدینگی و آثار تنشهای ماههای اخیر)، آزادسازی سهام عدالت و حجم عرضه احتمالی آن، ارزش معاملات بازار و نیز اختلافنظر در چشمانداز تحولات و آثار آن از منظر فعالان مختلف و روابط این عناصر با یکدیگر، صحبت در مورد روندهای آتی را در ابهام قرار داده است.
* با توجه به مطالبی که بیان کردید، همچنان شاهد استمرار برخی ریسکهای جدی هستیم، در این شرایط برای فعالان و سهامداران بازار چه پیشنهاد و راهکاری دارید؟
دقت مداوم به اصول سرمایهگذاری میتواند یکی از راهکارهای عملیاتی باشد. خوشبختانه بازار سرمایه کشور ابزارهای مالی مختلفی به منظور کسب بازدهی برای سرمایهگذاران ایجاد کرده است. صیانت از اصل سرمایه باید بهعنوان مهمترین اولویت مدنظر قرار گیرد و توجه به نسبت ریسک به بازده و تنوعبخشی به سبد سرمایهگذاری برای مدیریت ریسک ضروری است. از طرف دیگر، انتظار اینکه هر شخص سرمایهگذار مستقیماً اقدام به تحلیل بنیادی شرکتها و شرایط اقتصادی نماید غیرواقعبینانه است و به همین منظور سرمایهگذاری از طریق صندوقها باعث پرهیز از تصمیمگیری هیجانی و توجه به افق سرمایهگذاری بلندمدتتر، موجب کاهش استرس روزانه میشود.
* در مورد عملکرد صندوقهای سرمایهگذاری شرکت تأمین سرمایه خلیج فارس چه نکاتی وجود دارد؟
با تدابیر اجرایی شده در هفتههای اخیر، نرخ بازدهی صندوق سرمایهگذاری در اوراق با درآمد ثابت ساحل سرمایه امن خلیج فارس (نماد معاملاتی: ساحل) که ETF جمع شونده است به ۴۰ درصد افزایش یافته که در زمره برترین نرخهای بازار سرمایه است. صندوق سرمایهگذاری در اوراق با درآمد ثابت نخل خلیج فارس (نماد معاملاتی: نخل) نیز که بهطور ماهانه تقسیم سود نقدی دارد به نرخ کاملا رقابتی ۳۷.۵ درصد، صعود کرده است که در نوع خود جزو برترینهای بازار در بین صندوقهای تقسیم سودی میباشد. همچنین صندوق طلا زردیس خلیج فارس (نماد معاملاتی: نگین) که کمترین حباب را دارد، برای علاقهمندان به حوزه سرمایهگذاری در طلا پیشنهاد میشود.
از طرف دیگر، دو صندوق سرمایهگذاری فعال در بازار سهام تحت مدیریت شرکت هستند که صندوق سرمایهگذاری گنجینه مینو خلیج فارس (نماد معاملاتی: خلیج) یک صندوق کلاسیک سهامی است و با توجه به سرمایهگذاری در بهترین نمادهای بازار سهام، انتخاب هوشمندانهای برای ورود غیرمستقیم به بازار سهام میباشد؛ همچنین صندوق بخشی خبره صنعت خلیج فارس (نماد معاملاتی: پتروفارس) که سهامدار شرکتهای پتروشیمی و صادرات محور است، با تمرکز در گروه پتروپالایشی، پوشش مناسبی را برای سرمایهگذاران در برابر نوسانات ارزی و بهرهمندی از سود ارزی، ایجاد میکند.
هفتهنامه اطلاعات بورس شماره ۶۳۷