تعطیلی بازار سرمایه، استثنا یا قاعده؟

به گزارش صدای بورس، بابک ابراهیمی گفت: تا زمانی که زیرساخت‌های تسویه، پایاپای و مدیریت ریسک بدون اختلال امکان فعالیت دارند، باز بودن بازار از منظر حرفه‌ای قابل دفاع است؛ زیرا تعطیلی بازار معمولاً به‌جای کاهش ریسک، خود به عاملی برای ایجاد ریسک تبدیل می‌شود.

مدیرعامل شرکت گروه مدیریت سرمایه‌گذاری امید افزود: تداوم معاملات موجب می‌شود اطلاعات جدید به‌طور طبیعی در قیمت‌ها منعکس شود و فرآیند کشف قیمت ادامه یابد. در مقابل، توقف معاملات تنها تعدیل قیمت‌ها را به تعویق می‌اندازد و معمولاً فشار خرید یا فروش را در زمان بازگشایی تشدید می‌کند.

تعطیلی بازار، اعتماد را افزایش نمی‌دهد

مدیرعامل گروه مدیریت سرمایه‌گذاری امید با بیان این‌که تعطیلی بازار لزوماً به‌نفع سرمایه‌گذاران نیست، گفت: اگر فعالان بازار احساس کنند هر زمان شرایط دشوار شود معاملات متوقف خواهد شد، ریسک سیاست‌گذاری افزایش یافته و پیش‌بینی‌پذیری بازار از بین می‌رود؛ موضوعی که حتی از نوسانات بازار نیز برای سرمایه‌گذاران آسیب‌زاتر است.

ابراهیمی ادامه داد: نقدشوندگی یکی از مهم‌ترین حقوق سرمایه‌گذاران است و سهام‌داران باید در صورت نیاز امکان نقد کردن دارایی خود را داشته باشند. هم‌چنین بازار سرمایه باید محل جذب و هضم شوک‌ها باشد، نه این‌که با تعطیلی، شوک‌ها را به آینده منتقل کند.

۳ شرط لازم برای با ماندن بازار

بابک ابراهیمی در عین حال تأکید کرد: علاوه بر امکان تسویه معاملات برای باز نگه داشتن بازار، باید شروط دیگری هم برای بازار مد نظر داشت. تداوم فعالیت بازار زمانی منطقی است که ۳ شرط به‌طور هم‌زمان برقرار باشد؛ تسویه و پایاپای بدون اختلال انجام شود، زیرساخت‌های معاملاتی و کارگزاری‌ها پایدار باشند و حداقل سطحی از نقدشوندگی و کشف قیمت واقعی در بازار وجود داشته باشد.

تعطیلی بازار فقط در شرایط استثنایی توجیه دارد

مدیرعامل گروه مدیریت سرمایه‌گذاری امید با اشاره به شرایطی که توقف معاملات می‌تواند قابل دفاع باشد، گفت: تعطیلی بازار تنها زمانی توجیه‌پذیر است که ادامه فعالیت آن، به‌جای کمک به کشف قیمت و نقدشوندگی، موجب تشدید ریسک، تضییع حقوق سهامداران یا ایجاد اختلال در ثبات مالی شود.

ابراهیمی اختلال در زیرساخت‌های معاملاتی، تسویه و پایاپای، بروز حملات سایبری یا قطعی گسترده سامانه‌ها، وقوع شوک‌های اطلاعاتی همراه با ابهام شدید و هم‌چنین احتمال سرایت ریسک به کل نظام مالی را از جمله شرایطی دانست که می‌تواند توقف موقت بازار را توجیه کند.

ابراهیمی با تأکید بر لزوم صیانت از حقوق سهام‌داران گفت: تصمیم برای توقف معاملات باید شفاف، مستند، زمان‌دار و مبتنی بر شاخص‌های مشخص باشد. هم‌چنین تا حد امکان باید به‌جای تعطیلی کل بازار از ابزارهایی مانند توقف نمادهای خاص، حراج ناپیوسته، افزایش الزامات افشا و سایر ابزارهای مدیریت نوسان استفاده شود.

مرور روند بازار پس از بازگشایی

او درباره روند بازار سهام پس از بازگشایی در تاریخ ۲۹ اردیبهشت به این‌سو، گفت: بازار در۲ ماه گذشته ۳ مرحله را پشت سر گذاشته؛ ابتدا واکنش مثبت به بازگشایی، سپس رشد قابل توجه شاخص‌ها و در ادامه ورود به فاز اصلاح و تخلیه هیجان.

مدیرعامل گروه مدیریت سرمایه‌گذاری امید افزود: هرچند بازار توانست از شوک اولیه عبور کند، اما هم‌زمان نشانه‌هایی از خروج پول حقیقی و افزایش فشار فروش نیز مشاهده شد که بیانگر آن است که بخشی از رشد بازار بیش از آن‌که مبتنی بر متغیرهای بنیادی باشد، ناشی از بازتنظیم انتظارات و رفتارهای هیجانی بوده است.

ابراهیمی گفت: بازار سرمایه در این مدت مسیر بازیابی را طی کرده، اما هنوز به تعادل پایدار نرسیده است و اگر اصلاح اخیر به بهبود نقدشوندگی و شکل‌گیری تعادل سالم منجر شود، می‌توان به تداوم رشد مبتنی بر عوامل بنیادی امیدوار بود.