به گزارش صدای بورس، با روان شدن جریان انرژی از خاورمیانه و کاهش قیمت نفت به سطوح قبل از جنگ، بازارهای پایه واکنشهای متعددی از خود نشان داده اند که در میان آنها برخی هنوز محتاطتر عمل میکند. این امر به ماهیت متفاوت آنها برمیگردد. کارشناسان جهانی معتقدند دو عامل مهم برای این بازار وجود دارد که بزودی اثرات خود را بر جای میگذارد؛ یکی مساله انرژی و کاهش قیمت نفت در نتیجه بازگشایی تنگه هرمز و دوم بازگشت شرکتهای فولادی ایرانی به بازارهای جهانی.
فولاد مبارکه بزرگترین تولیدکننده فولاد در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا - از اواخر فوریه به دلیل محدودیتهای انرژی و اختلالات لجستیکی با ظرفیت کاهشیافته فعالیت میکند و در طول درگیری، خساراتی به تأسیسات ذخیرهسازی و زیرساختهای برق آن وارد شد. عادیسازی واقعی تأمین انرژی و لجستیک ایران، به تدریج ظرفیت مبارکه را به حالت فعال بازمیگرداند و عرضه خاورمیانه را به بازار جهانی که چهار ماه است بدون آن فعالیت میکند، اضافه میکند. البته زمانبندی مهم است؛ فولاد ایران در همان دورهای که کارخانههای چینی خلأ موجود را پر میکردند، از بازارهای صادراتی غایب بود بهویژه در بازارهای خریدار جنوب شرقی آسیا و خاورمیانه. با بازگشت تدریجی عرضه ایران، محصولات ایرانی مستقیماً با آن تناژ چینی رقابت خواهد کرد و فشار نزولی بیشتری بر قیمتهای منطقهای فولاد وارد خواهد کرد.
اما در موضوع کاهش قیمت نفت، این امر برای بازارهای فولاد، از طریق دو کانال مستقیم به کاهش هزینهها منجر میشود:
اول، هزینههای انرژی کوره قوس الکتریکی: فولادسازی با کوره قوس الکتریکی انرژیبر است. قیمتهای پایینتر نفت، هزینههای تولید برق را در بازارهایی که انرژی حاصل از نفت همچنان مرتبط است، کاهش میدهد و هزینههای سوخت را در سراسر زنجیره تأمین مواد اولیه و محصولات نهایی پایین میآورد. این کاهش هزینهها آنی نیست - در طول هفتهها و ماهها اتفاق میافتد - اما جهت آن مشخص است.
دوم، هزینههای حمل و نقل: بسته شدن تنگه هرمز، حق بیمه ریسک جنگ را به سطوح بسیار بالایی رساند و کشتیها را مجبور به تغییر مسیر در اطراف دماغه امید نیک کرد که ۱۰ تا ۱۵ روز زمان میبرد و هزینه قابل توجهی را به تجارت فولاد خاورمیانه اضافه کرد. با بازگشایی تنگه و عادی شدن بیمه، هزینههای حمل و نقل کاهش مییابد. برای تولیدکنندگان فولاد ایرانی مانند فولاد مبارکه - که از زمان آغاز درگیری در اواخر فوریه شاهد اختلال در فعالیتهای خود بود - این بازگشایی پیششرط لازم برای از سرگیری فعالیت صادراتی است.
در این میان اما چشمانداز بازار فولاد نیز در اقصی نقاط دنیا از اروپا گرفته تا آسیا و آمریکا متفاوت است، بطوریکه پیشبینی میشود قیمت فولاد تا سپتامبر حدود ۹.۱ درصد افزایش یابد. شرکت مشاورهای Currie & Brown دلیل اصلی این رشد را افزایش هزینههای انرژی میداند، زیرا تولید فولاد صنعتی بسیار انرژیبر است و نسبت به نوسانات قیمت انرژی حساسیت بالایی دارد.
در اروپا دولت بریتانیا در حال بازنگری سیاستهای تجاری خود برای حمایت از تولیدکنندگان داخلی است. بر اساس برنامههای پیشنهادی، سهم واردات فولاد از ۷۰ به ۵۰ درصد کاهش خواهد یافت و این هدف از طریق تعرفههای بالاتر و سهمیههای جدید دنبال میشود. مؤسسه Tadweld هشدار داده است که اجرای این سیاستها ممکن است قیمت فولاد سازهای را به بیش از هزار یورو در هر تن برساند و بریتانیا را به گرانترین بازار فولاد اروپا تبدیل کند. با این حال، از آنجا که جزئیات نهایی این بسته هنوز اعلام نشده، احتمال دارد اقدامات نهایی ملایمتر از انتظارات باشند و فشار قیمتی کاهش یابد.
اتحادیه اروپا نیز برای حمایت از صنعت فولاد، از ابتدای ژوئیه سهمیه واردات بدون تعرفه را کاهش داده و تعرفه فولاد وارداتی از کشورهای غیرعضو را از ۲۵ به ۵۰ درصد افزایش داده است. این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که تولید فولاد اروپا به پایینترین سطح تاریخی رسیده، اما تقاضا پس از چند سال رکود در حال بهبود است.
با وجود این حمایتها، مؤسسه S&P Global همچنان انتظار دارد قیمت جهانی فولاد در نیمه دوم سال تحت تأثیر کاهش تقاضا افت کند. این گزارش پیشبینی میکند تقاضا در اروپا، آمریکا و چین ضعیف یا بدون رشد باشد و تولید چین از مصرف پیشی بگیرد. با این حال، کاهش احتمالی تولید فولاد در چین در سال ۲۰۲۶ همچنان یک ریسک صعودی مهم برای بازار محسوب میشود و میتواند موجب افزایش دوباره قیمتهای جهانی شود.
-
حمزه بهادیوند چگینی - روزنامهنگار
- شماره ۶۳۵ هفته نامه اطلاعات بورس