با توجه به شرایط سیاسی اخیر، اختلال در نظام بانکی طی حدود ۱۰ روز گذشته و تعطیلیهای مکرر، چشمانداز بازار فولاد با اما و اگرهای زیادی روبه رو است. در این شرایط تشدید تنش و فضای جنگی میتواند بهعنوان یک سیگنال هشدار جدی عمل کرده و اجازه شکلگیری رونق، بهویژه در بخش فولاد را ندهد. این وضعیت نهتنها مانع رشد این صنعت شده، بلکه کلیت فضای کسبوکار را نیز در حالت توقف و انتظار قرار داده است.
در حال حاضر، قیمت تمامشده شمش فولاد با احتساب هزینهها برای تولیدکننده به حدود ۶۲ تا ۶۴ هزار تومان میرسد، در حالی که میلگرد در بازار با قیمت ۶۵ تا ۶۶ هزار تومان معامله میشود. این فاصله قیمتی عملاً حتی هزینههای جاری را نیز پوشش نمیدهد و حاشیه سودی برای تولید باقی نمیگذارد. افزایش سرسامآور هزینهها، از جمله حقوق، انرژی و سایر مخارج عملیاتی، فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کرده است.
از سوی دیگر، در بازار تیرآهن نیز با کاهش تقاضا مواجه هستیم؛ قیمتها از حدود ۱۲۰ هزار تومان به نزدیکی ۹۰ هزار تومان رسیده، با این حال، تقاضا بهطور کامل از بین نرفته، بلکه حجم معاملات و گردش کار کاهش یافته است. سرمایهگذاران با وجود رشد نرخ ارز، تمایلی به ورود به بازار فولاد ندارند. در واقع، «پول» در چنین شرایطی رفتار محافظهکارانه دارد و از ورود به این بخش خودداری میکند.
مسئله اصلی، نبود ثبات است؛ عاملی که اجازه نمیدهد بازار به قیمتهای واقعی خود برسد یا مسیر مشخصی برای افزایش یا کاهش قیمتها پیدا کند. در چنین فضایی حتی پیشبینی کوتاهمدت نیز با عدم قطعیت جدی همراه است. هرچند از منظر تورمی، انتظار افزایش قیمتها در ماههای آینده، بهویژه شهریور، وجود دارد، اما در صورت تداوم شرایط جنگی، این تورم لزوماً به افزایش قیمت واقعی در بازار فولاد منجر نخواهد شد، چرا که کاهش تقاضا مانع از انتقال کامل این فشار تورمی به بازار میشود.
در سمت عرضه نیز چالشهایی جدی وجود دارد؛ از محدودیتهای برق صنایع فولادی گرفته تا اختلال در تولید شرکتهای بزرگ. این عوامل در مقاطعی باعث جهش قیمتها شدهاند، اما بازار پیش از این بخشی از این تورم را پیشخور کرده و اکنون در برخی بخشها مانند تیرآهن حتی شاهد روند نزولی هستیم.
چشمانداز میانمدت بازار به شدت به تحولات سیاسی و امنیتی وابسته است. در صورتی که شرایط به سمت ثبات حرکت کند، امکان بازگشت تحرک به بازار و حتی بهبود صادرات وجود دارد. اما در وضعیت فعلی، صادرات نیز با کندی جدی مواجه شده و بازار داخلی هم کشش لازم برای جذب محصولات را ندارد. همچنین به دلیل بروز اختلال در سه بانک اصلی کشور، گردش نقدینگی با کندی قابلتوجهی مواجه شده و همین موضوع باعث کاهش توان خرید در بازار شده است.
در مجموع، بازار فولاد در شرایطی از رکود تورمی قرار گرفته که افزایش هزینهها همزمان با کاهش تقاضا، فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کرده است. تا زمانی که ثبات به فضای سیاسی و اقتصادی بازنگردد، نمیتوان انتظار داشت این بازار به تعادل واقعی برسد یا مسیر روشنی برای آینده ترسیم کند. در صورت برطرف شدن این موانع و با توجه به روند افزایشی نرخ دلار، میتوان انتظار رشد قیمتها را در روزهای آینده داشت.
-
محمد اعتباری - کارشناس بازار فولاد
- شماره ۶۳۵ هفته نامه اطلاعات بورس