سهم بازار سهام از تحولات سیاسی چقدر است؟

به گزارش صدای بورس،احسان حاجی، کارشناس بازار سرمایه، سه سناریوی اصلی برای آینده بازار سرمایه را تشریح می‌کند. او با اشاره به شوک جنگ، توقف صادرات، آسیب به صنایع بزرگ و بسته بودن طولانی‌مدت بازار، معتقد است بورس در هفته‌ها و ماه‌های پیش‌رو بیش از هر زمان دیگری تحت‌تأثیر متغیرهای ژئوپلیتیک قرار خواهد بود.

تصویر کلی شما از وضعیت فعلی بازار سرمایه چیست و چرا سرمایه‌گذاران نگران‌اند؟

جنگ تحمیلی سوم با نام جنگ رمضان، با آسیب گسترده به مراکز نظامی و غیر نظامی کشور، اختلال شدید صادرات به دلیل بسته بودن تنگه هرمز و محاصره دریایی، و آسیب جدی به بخش‌هایی از صنایع فولادی و پتروشیمی موجب ابهام شدید سرمایه گذاران نسبت به آینده بازار سهام و دارایی‌های این بازار شده است. از ساعات ابتدایی شروع حمله شاهد بسته شدن بازار سهام بودیم و این موضوع تا امروز ۵ اردیبهشت ماه ادامه داشته است. اما این روزها صداهای مختلفی از بازگشایی بازار سهام قبل از تعیین تکلیف جنگ می‌شود و بسیاری را نگران وضعیت دارایی‌های خود کرده است. مسلما بازار سهام هنگام بازگشایی با ریسک سیستماتیک بسیار بالا و شوک روانی شدید روبه‌رو خواهد بود. در چنین شرایطی واکنش اولیه بازار تقریباً در همه سناریوها منفی بوده، اما مسیر ۶ ماهه بعد از آن وابستگی بالایی به نتیجه سیاسی جنگ دارد. اما به هر حال شرایط پیش رو را در سه سناریو می‌توان این‌طور ترسیم کرد:

اگر جنگ ادامه‌دار و فرسایشی شود، چه مسیری برای بورس متصور هستید؟

در این حالت کشور وضعیت جنگی طولانی و فرسایشی را تحمیل میکند.محدودیت صادرات، اختلال در انتقال انرژی و آسیب به زیرساخت‌های صنعتی باعث می‌شود سودآوری بسیاری از صنایع کاهش جدی پیدا کند.

واکنش اولیه بازار پس از بازگشایی چگونه خواهد بود؟

فشار فروش سنگین در روزهای اول، احتمال افت شدید شاخص در هفته‌های ابتدایی، نقدشوندگی پایین و صف‌های فروش سنگین

و خروج سرمایه از دارایی‌های پرریسک.

وضعیت صنایع مختلف در این سناریو؟

فلزات اساسی و فولاد؛ این صنعت بیشترین ضربه را می‌خورد، چون هم زیرساخت تولید آسیب دیده و هم صادرات تقریباً متوقف است...

پتروشیمی و صنایع گازی؛ آسیب به مجتمع‌های یوتیلیتی و پتروشیمی و اختلال صادراتی ناشی از بسته بودن مسیرهای دریایی باعث افت جدی سودآوری می‌شود...

پالایشی‌ها؛ ریسک حمله و محدودیت صادرات باعث نوسان منفی می‌شود...

بانک و حمل‌ونقل؛ در رکود اقتصادی عملکرد ضعیفی خواهند داشت...

صنایع دفاعی‌تر مانند دارویی و غذایی؛ به دلیل تقاضای پایدار داخلی کمتر آسیب می‌بینند.

پیش‌بینی شش‌ماهه؟

در صورت ادامه جنگ، بازار احتمالاً وارد روند نزولی یا رکودی عمیق می‌شود... بازده کلی بازار می‌تواند بین ۲۰ تا ۵۰ درصد افت داشته باشد.

اگر توافق سیاسی در هفته‌های آینده حاصل شود، بازار چگونه باز خواهد گشت؟

اگر هفته‌های آینده توافق سیاسی حاصل شود و جنگ متوقف شود، بازار میتواند شرایط بهتری داشته باشد. با فرض بسته ماندن نمادهای آسیب دیده، سایر نمادها... وارد یک فاز صعودی مستحکم می‌گردند.

واکنش اولیه بازار؟

یک موج فروش احتمالی در ابتدا، جهش تقاضا و ورود نقدینگی، بازگشت اعتماد سرمایه‌گذاران، افزایش سریع ارزش شرکت‌های بزرگ.

وضع صنایع؟

صنایع صادراتی بزرگ‌ترین برندگان خواهند بود و پالایشی‌ها رشد قابل توجهی تجربه می‌کنند. ضمن اینکه بانک‌ها و مالی‌ها چشم‌اندازی بسیار روشن خواهند داشت و صنایع داخلی مثل سیمان از پروژه‌های بازسازی منتفع می‌شوند.

پیش‌بینی شش‌ماهه؟

بورس می‌تواند وارد یک دوره رشد بسیار قدرتمند شود... بازده احتمالی می‌تواند ۵۰ تا ۱۰۰ درصد رشد باشد.

اگر جنگ نه ادامه یابد و نه توافقی حاصل شود چه؟

در این سناریو جنگ متوقف می‌شود، اما توافق سیاسی مشخصی حاصل نمی‌شود و ریسک در سطح بالایی باقی می‌ماند.

واکنش بازار؟

فشار فروش سنگین به دلیل بدبینی و نیاز به نقدینگی، کاهش حجم معاملات و رفتار محتاطانه سرمایه‌گذاران را خواهیم داشت.

وضع صنایع؟

فلزات اساسی رشد قابل توجهی ندارند، پتروشیمی‌ها محدود خواهند بود و پالایشی‌ها رشد خاصی نمی‌کنند. ضمن اینکه دارویی‌ها با ثبات می‌مانند و صنایع کوچک‌تر پرنوسان خواهند بود.

پیش‌بینی شش‌ماهه؟

بازار بعد از فشار فروش اولیه، وارد دوره‌ای فرسایشی و کم‌رمق می‌شود... بازده شش‌ماهه بین ۱۰ درصد منفی تا ۴۰ درصد منفی نوسان می‌کند.

جمع‌بندی شما برای سرمایه‌گذاران چیست؟

در واقع سه سناریوی مطرح شده به عنوان یک مدل کلی مطرح شده است، بازگشایی بازار و ادامه جنگ: رکود و افت سنگین بازار

بازگشایی بازار و توافق: افت احتمالی اولیه، سپس جهش قوی

آتش‌بس بدون نتیجه: فشار فروش اولیه، سپس بازار فرسایشی

در واقع بورس در چنین شرایطی بیشتر از هر زمان دیگری به تحولات ژئوپلیتیکی و تصمیمات سیاسی وابسته خواهد بود و نه صرفاً عوامل اقتصادی معمول.