تاریخ انتشار: ۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ - ۰۹:۲۶

در دهه‌های اخیر، اهمیت منابع معدنی فلزی در اقتصاد جهانی به‌طور چشمگیری افزایش یافته است.

به گزارش صدای بورس،در دهه‌های اخیر، اهمیت منابع معدنی فلزی در اقتصاد جهانی به‌طور چشمگیری افزایش یافته است. با افزایش تقاضای جهانی برای فلزات پایه و مواد معدنی موردنیاز صنایع انرژی، حمل‌ونقل و فناوری‌های نوین، بخش معدن به یکی از محورهای اصلی رقابت اقتصادی کشورها تبدیل شده است. ایران با دارا بودن ذخایر گسترده کانی‌های فلزی و موقعیت ژئواقتصادی مناسب، می‌تواند نقش مهمی در تأمین مواد اولیه صنایع داخلی و بازارهای منطقه‌ای ایفا کند.


بازار سنگ‌آهن پس از تعطیلات سال نو با افزایش خرید و بهبود تقاضا همراه بود اما مازاد عرضه چین به حدی بود که حتی باجود تعرفه‌ها نتوانست مانع از ادامه نزول قیمت‌ها شود. شرایط اقتصادی چین به عنوان بازیگر اصلی این بازر با وجود بدهی بالا و رشد اقتصادی کند چشم‌انداز تقاضای فولاد را ضعیف کرده است.نمودار زیر روند ۵ ساله قیمت سنگ آهن را نشان می‌دهد. قیمت سنگ‌آهن جهانی در یک ماه گذشته با افت ۶.۵ درصد به ۹۹.۲۷ دلار رسیده است.

از طرفی قیمت سنگ‌آهن داخلی کاملا در کنترل دولت بوده تا صنعت فولاد رقابتی باقی بماند. می‌توان اظهار کرد عامل اصلی اثرگذار بر صنعت هزینه‌های انرژی و عوارض صادرات بوده و قیمت‌های جهانی در رده پایین‌تری از اثرگذاری قرار دارد. به طوری که حتی در صورت افزایش قیمت‌های جهانی الزام فروش داخلی برای معدنکاران کاهش سودآوری را به همراه خواهد داشت.

ریسک‌های صنعت
محدودیت‌های انرژی برق و گاز
محدودیت‌های آبی
افزایش نرخ ارز و افزایش هزینه حمل‌ونقل در پی آن
عدم دسترسی به تکنولوژی‌های جدید استخراج و فرآوری (هزینه بالای استخراج)
حقوق دولتی معادن
محدودیت‌های ناشی از تحریم
همانطور که در نمودار مشخص است حاشیه سودناخالص چهار شرکت مهم صنعت اعم از کگل، کچاد، کگهر و کنور روند نزولی داشته‌اند. حاشیه سود ناخالص کگل از ۲۶ به ۱۴ درصد، کچاد از ۲۷ به ۱۸ درصد، کگهر از ۳۴ به ۲۱ درصد و وکنور از ۴۶ به ۳۴ درصد افت داشته است.

فروش ده ماهه ۱۴۰۴
در زیر نمودار فروش صنعت به تفکیک هر شرکت نشان داده شده است. کگل با ۹۰,۰۴۷ میلیارد تومان بیشترین فروش نه ماهه را داشته است. کل فروش صنعت ۲۲۰ هزار میلیارد تومان بوده که با حاشیه سود ۲۲ درصد حدود ۴۹ هزار میلیارد تومان سودخالص شناسایی شده است. در بررسی فروش دی ماه با میانگین ۱۲ ماهه قبل، کمنگنز و کدما به ترتیب با رشد ۸۶ درصد و ۴۸ درصد بهترین عملکرد دی ماه را داشته‌اند.

بررسی میانگین فروش سال جاری با سال قبل نشان می‌دهد کمنگنز، کگل، کچاد و سپس کگهر بهترین عملکرد را نسبت به سال قبل داشته‌اند.

بررسی میانگین تولید ده ماهه سال جاری به مدت مشابه سال قبل
مقایسه مقدار تولید میانگین ماهانه شرکت‌ها در سال جاری در مقایسه با سال قبل را نشان می‌دهد. کدما و کنور به ترتیب بیشترین رشد میانگین تولید ماهانه را داشته‌اند.


نمودار نرخ جهانی سنگ آهن CFR چین و بلوم بیلت FOB ایران
از ابتدای سال جاری شاهد روند نزولی در نرخ سنگ آهن و شمش فولادی هستیم به طوری که نرخ سنگ آهن از ۱۰۲ به ۹۷ و نرخ شمش از ۴۱۹ به ۳۹۹ کاهش یافته است. با این وجود نسبت نرخ سنگ آهن به شمش در ماه آخر کاهش یافته است.

در جهان باتوجه به این تولید فولاد از BOF (کوره بلند) به سمت EAF (قوس الکتریکی) در حال پیشروی است، این اتفاق می‌تواند موجب افزایش تقاضای آهن اسفنجی و قراضه و در نهایت سنگ آهن با عیار بالا شود. در ایران ۹۰ درصد تولید از روش قوس الکتریکی و ۱۰ درصد کوره بلند است. با توجه به داده‌های انجمن تولیدکنندگان فولاد شاهد افزایش تمام ظرفیت‌های تولیدی زنجیره فولاد هستیم به طوری که از ظرفیت کلی ۱۰۰ به ۱۲۰ میلیون تن در سال ۱۴۰۵ خواهیم رسید. بیشترین رشد ظرفیت در آهن اسفنجی با ۳۴ درصد و معادل ۳ میلیون تن خواهد بود. (از ۹ با ۱۲ میلیون تن) رکود صنعت ساخت و ساز در چین به عنوان بزرگترین تولید کننده فولاد می‌تواند منجر به رکود در زنجیره این محصول شود. اما در معاملات اخیر صادراتی ایران علی‌رغم ریسک‌های ژئوپلتیکی عمدتاً ثابت بوده است و معامله‌گران علی‌رغم رزمایش‌های تنگه هرمز معتقدند که این بسته شدن اتفاق نخواهد افتاد. ایران همچنین پس افزایش دمای نسبی قطع برنامه‌ریزی شده در صنعت را متوقف کرده است. طبق داده‌های انجمن تولیدکنندگان فولاد حجم صادرات فولاد نیمه تمام ایران در ۱۰ ماهه امسال نسبت به سال قبل رشد ۳۴ درصدی داشته است. همچنین این داده‌ها نشام می‌دهند ارزش صادرات محصولات آهن‌وفولاد در ده ماهه امسال به ۶.۶ میلیارد دلار رسیده که نسبت به سال قبل رشد ۲۲ درصدی را نشان می‌دهد.

معاملات بورس کلا
نرخ معاملات گندله در اسفند ماه رشد ۵ درصدی نسبت به میانگین نرخ در بهمن ماه را نشان می‌دهد. آخرین معاملات گوهرزمین ۱۱,۷۰۰ و گل‌گوهر ۱۰ میلیون تومان بوده است.
نرخ اسفنجی در معاملات بورس کالای بهمن ماه ۲۳ میلیون تومان و در اسفند ماه به ۲۷ میلیون تومان رسیده است که رشد ۱۵ درصدی را نشان می‌دهد.
در معاملات بلوم و بیلت فولادی بورس کالا اسفند ماه شاهد نرخ ۴۷ میلیون تومان هستیم که نسبت به میانگین نرخ معاملات بهمن ماه رشد ۷ درصدی را نشان می‌دهد.
نمودارهای زیر نسبت نرخ محصولات پایین دست را به شمش (بلوم و بیلت فولادی) نشان می‌دهد. همانطور که در نمودار مشخص است باتوجه به ممنوعیت فعلی صادرات اسفنجی ضریب این محصول برخلاف سال‌های گذشته در فصل سرد نزولی نبوده و در صورت ادامه این روند ضریب گندله و سنگ‌آهن را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد. (این آمار مربوط به روزهای ابتدایی اسفند ماه ۱۴۰۴ است.)

اهم شرکت‌های بورسی صنعت
باتوجه به اینکه اهم طرح‌های توسعه‌ای زنجیره فولاد برای افزایش ظرفیت آهن‌اسفنجی است، می‌توان پیش‌بینی کرد مازاد عرضه گندله و کنسانتره در صنعت تا حد قابل توجهی از بین رفته و شاهد افزایش نرخ این محصولات (افزایش ضریب نرخ این محصول به شمش) باشیم، از طرفی کسری سنگ‌آهن افزایش یافته و مجدد منجر به افزایش قیمت آن می‌شود. لذا می‌توان نتیجه گرفت این امر موجب جذابیت بیشتر پایین دست صنعت شود. شایان ذکر است برای تبدیل گندله به آهن‌اسفنجی گاز زیادی مصرف شده که در صورت ادامه مشکل قطعی و کمبود گاز در این بخش مشکلات جدی وجود دارد.
در نهایت شرکت چادرملو (کچاد) باتوجه به رو اتمام بودن ذخایر معادن خود مجبور به بهره‌برداری از سایر معادن با عیار کمتر و هزینه استخراج بالاتر خواهد بود. گل‌گوهر باوجود طرح توسعه‌های زیادی که نیاز به تأمین مالی سنگین برای شرکت دارد مواجه است که هنوز تعیین تکلیف نشده‌اند. گوهرزمین اما روند فروش صادراتی موفقی داشته که با بهره‌برداری از طرح‌های توسعه پیش رو می‌توان آینده مثبتی را برای آن متصور بود.

  • صدف میرافضل - تحلیلگر بازار فولاد

  • هفته نامه اطلاعات بورس۶۳۰