پیشنهادهای فعالان برای بازگشایی بازارسهام

به گزارش صدای بورس، در حالی که دیروز بازار سرمایه به چهلمین روز از آغاز جنگ رسید، دیشب آتش‌بس موقت ۱۴ روزه میان ایران، آمریکا و رژیم صهیونیستی اعلام شد؛ آتش‌بسی که بار دیگر نگاه‌ها را به سرنوشت معاملات سهام معطوف کرده است. طی این مدت، معاملات بازار سهام و ابزارهای مشتقه به طور کامل متوقف بوده و تنها صندوق‌های درآمد ثابت و صندوق‌های کالایی به فعالیت خود ادامه داده‌اند. در چنین شرایطی، بخش بزرگی از سهامداران در انتظارند تا مشخص شود با توجه به فضای جدید و اظهارات حجت‌الله صیدی، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار، در نشست دیروز، تکلیف بازگشایی بازار سهام چه خواهد شد.

در همین راستا، در یک نظرسنجی از جمعی از کارشناسان و فعالان بازار سرمایه نتایج نشان می‌دهد که بخش قابل توجهی از کارشناسان، بازگشایی بازار را بدون شفاف‌سازی و تمهیدات حمایتی کافی، پرریسک می‌دانند؛ با این حال، میان دو رویکرد اصلی اختلاف نظر وجود دارد: گروهی بر تداوم توقف معاملات تا پایان قطعی جنگ و روشن شدن نتیجه مذاکرات تأکید دارند و گروهی دیگر، در عین پذیرش ریسک‌ها، از بازگشایی تدریجی و مشروط بازار در دوره آتش‌بس حمایت می‌کنند.

در ادامه، مهم‌ترین دیدگاه‌های مطرح‌شده از سوی کارشناسان بازار سرمایه آمده است:

سید فرهنگ حسینی، کارشناس بازار سرمایه:

بهترین سناریو بازگشایی تدریجی بازار و آغاز معاملات از نمادهای کوچک و کمتر آسیب‌دیده است. هفته آینده می‌تواند زمان مناسبی برای شروع این فرآیند باشد، مشروط بر آن‌که منابع لازم از سوی صندوق توسعه، صندوق تثبیت و دولت برای حمایت از نقدشوندگی تجهیز شود. همچنین پیشنهاد می شود برای حفظ عدالت معاملاتی و ایجاد فرصت نقدینگی برای همه سهامداران، محدودیت بر ارزش سفارش‌های فروش و سقف فروش روزانه هر کد معاملاتی اعمال شود.

امیر سیدی، کارشناس بازار سرمایه:

ادامه توقف معاملات سهام تا پایان قطعی جنگ و روشن شدن وضعیت در جبهه سیاسی و امنیتی لازم است. بازگشایی بازار باید مشروط به ارائه گزارش‌های حسابرسی‌شده به‌روز و تعیین تکلیف شرکت‌های بزرگ مشمول ماده ۱۴۱ باشد تا ساختار مالی و وضعیت بنیادی آن‌ها برای سرمایه‌گذاران شفاف شود.

علیرضا خان‌محمدی، کارشناس بازار سرمایه:

آتش‌بس و آغاز مذاکرات به معنای پایان جنگ و رسیدن به توافق نیست، بازگشایی بازار در مقطع فعلی به زیان سهامداران است بازار باید پس از روشن شدن نتیجه مذاکرات بازگشایی شود. همچنین در زمان بازگشایی، اعلام برنامه‌های حمایتی دولت، حقوقی‌ها و سازمان بورس، بازنگری در دامنه نوسان به ویژه در سمت منفی همراه با افزایش حجم مبنا و تشدید نظارت برای جلوگیری از دستکاری قیمت‌ها و نیز انتشار سریع گزارش‌ شرکت‌های آسیب‌دیده از جنگ، از ضروریات اصلی خواهد بود.

مهدی دولت، کارشناس بازار سرمایه:

با گذشت حدود ۴۰ روز از تعطیلی معاملات سهام و نیاز بخشی از سهامداران و نهادهای مالی به نقدینگی، در دوره آتش‌بس ۱۴ روزه می‌توان بازار را به صورت محدود و کنترل‌شده بازگشایی کرد. بازگشایی با دامنه نوسان یک تا دو درصد، در بازه زمانی محدود معاملاتی طی روز و با تداوم توقف نمادهای آسیب‌دیده از جنگ، همراه با حمایت حقوقی‌ها و حمایت‌های دولتی برای تضمین حداقل نقدشوندگی، می‌تواند راه‌حلی میانه برای مدیریت هم‌زمان ریسک و نیاز نقدینگی باشد.

حمیدرضا جیهانی، مدیرعامل کارگزاری سپهر باستان:

تداوم فعالیت صندوق‌های درآمد ثابت، صندوق‌های کالایی و ابزارهای مبتنی بر انرژی در دوره آتش بس تأکید می‌شود. به دلیل نبود ظرفیت کافی برای شفافیت و اطلاع‌رسانی کامل و همچنین آسیب دیدن دو صنعت مهم فولاد و پتروشیمی، گشایش نمادهای این شرکت‌ها امکان‌پذیر نیست و بخش بزرگی از بازار ناکارا خواهد شد. بهترین تصمیم بسته ماندن بازار سهام تا زمان حصول یک توافق کامل و تعیین دقیق میزان خسارت‌های واردشده به شرکت‌ها است.

حسین بوستانی، رئیس هیئت‌مدیره کارگزاری آسمان:

مسئولیت نهاد ناظر در قبال حفظ دارایی‌های سرمایه‌گذاران است، بازگشایی بازار صرفاً به‌منظور تأمین نقدشوندگی تصمیمی نادرست خواهد بود. در شرایط عدم شفافیت نسبت به وضعیت جنگ و آثار آن، شتاب‌زدگی در گشایش نمادها می‌تواند به زیان سهامداران تمام شود. بازگشایی تدریجی و با دامنه نوسان محدودتر پیشنهاد می شود و بر لزوم تجهیز صندوق ضمانت و صندوق توسعه برای جذب فشار اولیه عرضه‌ها و همچنین شفاف‌سازی شرکت‌ها درباره اثر جنگ بر عملکرد، سودآوری و تداوم فعالیت‌شان تأکید می شود.

مسعود مهدیان، کارشناس بازار سرمایه:

برتداوم توقف معاملات سهام تا زمان رفع سایه جنگ از اقتصاد کشور تأکید می شود و بازگشایی بازار در شرایطی که ریسک‌های ژئوپلیتیک همچنان فعال است، فشار قابل توجهی بر بازار سرمایه وارد کرده و می‌تواند به تشدید خروج سرمایه و نگرانی سهامداران منجر شود.

محمدحسین علی‌بخشی، کارشناس بازار سرمایه:

بازار سهام باید تدریجی بازگشایی شود، محدود کردن دامنه نوسان و افزایش حجم مبنا می‌تواند فرصت بهتری برای نقدشوندگی و تعدیل هیجانات فراهم کند. حضور فعال صندوق‌های تثبیت و توسعه بازار سرمایه ، علی‌رغم احتمال حجم بالای فروش در روزهای نخست بازگشایی، از الزامات اصلی آغاز دوباره معاملات است.

علی مهرپور، کارشناس بازار سرمایه:

بازگشایی بازارسهام با وجود ابهام در خصوص پایداری آتش‌بس امکان‌پذیر است و در صورت اعمال حمایت کافی از سوی نهادهای ناظر، هرچند در ابتدا شاهد صف‌های فروش معامله‌شونده خواهیم بود، اما می‌توان انتظار داشت که با گذشت دوره آتش‌بس ۱۴ روزه، روند معاملات به تدریج روان‌تر شود و بازار به تعادل نسبی برسد.

محمدرضا بیک‌زاده، مدیر سرمایه‌گذاری شرکت سبدگردان فارابی:

باید به این نکته توجه داشت احتمال منفی بودن روند معاملات بازار سهام در روزهای اولیه بالا ارزیابی می شود و بازار سهام در شروع کار نیازمند حمایت مؤثر نهادهای مربوطه است تا فشار فروش آغازین به تشدید جو منفی و فرسایش بیشتر اعتماد سرمایه‌گذاران منجر نشود.

نوید سالک، کارشناس بازار سرمایه:

بازگشایی مرحله‌ای بازار پیشنهاد می شود و شفاف‌سازی درباره میزان آسیب‌دیدگی شرکت‌های بورسی از جنگ را مهم‌ترین پیش‌نیاز این بازگشایی است.همچنین معاملات می‌تواند ابتدا از کلاس‌های دارایی کم‌ریسک‌تر آغاز شود و در مراحل بعد، نمادهای آسیب‌دیده از جنگ و صنایع حساس‌تر گشایش یابند. باید به این نکته توجه شود در صورت نبود حمایت کافی از سوی نهادهای حمایتی در زمان بازگشایی، امکان تشدید بحران اقتصادی پس از جنگ وجود خواهد داشت.

سخن آخر....

در جمع‌بندی این نظرسنجی می‌توان گفت اکثریت کارشناسان بر ضرورت پرهیز از بازگشایی شتاب‌زده بازار سهام در شرایط آتش‌بس موقت و ابهام مذاکرات تأکید دارند. برآورد کلی نشان می‌دهد:حدود نیمی از کارشناسان بر ادامه توقف معاملات تا پایان قطعی جنگ، روشن شدن نتیجه مذاکرات و شفاف شدن ابعاد خسارت‌ها اصرار دارند و حدود یک‌سوم از کارشناسان از بازگشایی محدود، تدریجی و مشروط بازار در همین دوره آتش‌بس حمایت می‌کنند؛ همچنین نزدیک به ۲۰ درصد نیز با اصل بازگشایی بازار موافق‌اند، اما آن را وابسته به اجرای بسته‌های حمایتی قوی و حضور فعال نهادهای ناظر و صندوق‌های حمایتی می‌دانند.

به این ترتیب، در حالی که سهامداران چشم‌انتظار تصمیم نهایی درباره زمان و نحوه بازگشایی بازار سهام هستند، پیام مشترک اکثر کارشناسان این است که هرگونه گشایش بازار، بدون شفاف‌سازی اطلاعات و بدون پشتوانه حمایتی قدرتمند، می‌تواند ریسک‌های جدیدی برای بازار سرمایه و اقتصاد به همراه داشته باشد.