تحریم‌ها چگونه نقشه اقتصاد جهان را شکل می‌دهند؟

به گزارش صدای بورس، داده‌های منتشرشده توسط Statista نشان می‌دهد که دامنه و شدت تحریم‌ها علیه کشورها، به‌طور قابل‌توجهی متفاوت و وابسته به ساختار قدرت در نظام بین‌الملل است.

🔹 کدام کشورها بیشترین تحریم را دارند؟

بر اساس این گزارش، کشورهایی مانند ایران، کره شمالی، میانمار و افغانستان در صدر فهرست کشورهایی قرار دارند که تقریباً از سوی تمامی بازیگران اصلی جهانی از جمله آمریکا، اتحادیه اروپا، بریتانیا، کانادا، ژاپن و حتی شورای امنیت سازمان ملل تحت تحریم قرار گرفته‌اند.

این موضوع نشان‌دهنده اجماع نسبی جهانی درباره اعمال فشار بر این کشورهاست؛ اجماعی که اثرات عمیقی بر تجارت خارجی، دسترسی به نظام مالی بین‌المللی و جریان سرمایه‌گذاری آن‌ها داشته است.

در مقابل، کشورهایی مانند روسیه، بلاروس و سوریه اگرچه با تحریم‌های گسترده از سوی کشورهای غربی مواجه‌اند، اما فاقد تحریم‌های رسمی شورای امنیت هستند. دلیل اصلی این مسئله، ساختار تصمیم‌گیری در شورای امنیت و امکان استفاده از «حق وتو» توسط قدرت‌هایی مانند روسیه و چین است.

این تفاوت باعث شده این کشورها همچنان بتوانند از ظرفیت همکاری با برخی اقتصادهای بزرگ غیرغربی بهره‌مند شوند.

کشورهایی مانند ونزوئلا و کوبا در سطح پایین‌تری از تحریم‌ها قرار دارند. به‌ویژه کوبا که عمدتاً هدف تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا است و از اجماع گسترده بین‌المللی در این زمینه برخوردار نیست.

🔹 تحریم؛ ابزار جایگزین جنگ

آنچه از این داده‌ها برمی‌آید، تغییر ماهیت رقابت‌های جهانی است. تحریم‌ها امروز به ابزاری کلیدی برای اعمال فشار بدون ورود به درگیری نظامی مستقیم تبدیل شده‌اند. این ابزار می‌تواند:
۱. دسترسی کشورها به سیستم مالی جهانی را محدود کند.
۲. زنجیره تأمین و تجارت را مختل کند.
۳. مسیر رشد اقتصادی را تغییر دهد.

در پایان باید در نظر داشت این تصویر که نشان دهنده نقشه تحریم‌های جهانی است که شدت فشار اقتصادی بر کشورها را بیش از آنکه صرفاً تابع اختلافات سیاسی بداند، به جایگاه آن‌ها در معادلات قدرت جهانی و میزان اجماع بین‌المللی علیه آن‌ها وابسته و به آن وزن می بخشد.

به بیان دیگر، تفاوت میان «تحریم جهانی» و «تحریم بلوک غرب» امروز به یکی از عوامل کلیدی در تعیین مسیر اقتصادی کشورها تبدیل شده است.