اصابت ترکش جنگ به بازار کار

به گزارش صدای بورس،پس از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، نااطمینانی‌های اقتصادی نیز افزایش یافته است.

نرخ مشارکت اقتصادی در تابستان۱۴۰۴ و در پی بروز جنگ به یکی از کمترین ارقام در ۲۰سال اخیر رسیده است. همچنین میزان اشتغال جمعیت ۱۵ساله و بیشتر در تابستان اخیر نسبت به تابستان سال۱۴۰۳ کاهش بیش از ۱۷۰هزار نفری را نشان می‌دهد.

۱۰ روز از آغاز حمله آمریکا و اسرائیل به ایران می‌گذرد. درحالی‌که برآورد آغازکنندگان این درگیری آن بود که جنگ در مدت کوتاهی و در حد چند روز پایان یابد، تحولات میدانی مسیر دیگری را نشان می‌دهد.

بنگاه‌های اقتصادی در چنین فضایی با افت تقاضا روبه‌رو می‌شوند. نااطمینانی ناشی از جنگ، رفتار مصرف‌کنندگان را تغییر می‌دهد و بسیاری از خانوارها خریدهای غیر ضروری را به تعویق می‌اندازند. از سوی دیگر تامین مواد اولیه نیز برای تولیدکنندگان دشوارتر می‌شود.

محدودیت‌های حمل‌ونقل، اختلال در مسیرهای تجاری و نااطمینانی در بازارها باعث می‌شود دسترسی به نهاده‌های تولید با مشکل روبه‌رو شود. همزمان زنجیره تامین نیز دچار اختلال می‌شود. زمانی که مسیرهای حمل‌ونقل با محدودیت مواجه شوند یا هزینه‌های جابه‌جایی افزایش یابد، کالاهای تولید شده با هزینه بیشتری به دست مصرف‌کننده می‌رسد.

افزایش هزینه حمل‌ونقل، بیمه و تامین نهاده‌ها فشار قابل‌توجهی بر ساختار هزینه بنگاه‌ها وارد می‌کند. مجموع این عوامل باعث می‌شود بسیاری از بنگاه‌ها با افزایش هزینه‌ها و کاهش سود مواجه شوند. در چنین فضایی ادامه فعالیت برای برخی از واحدهای اقتصادی با ابهام همراه می‌شود. یکی از نتایج محتمل این وضعیت کاهش تولید و تعدیل نیروی کار است؛ رخدادی که می‌تواند فشار بیشتری بر بازار کار وارد کند و بر معیشت خانوارها اثر بگذارد.

آمارهای مرکز آمار ایران در تابستان ۱۴۰۴ نشان می‌دهد همزمان با کاهش نرخ بیکاری، نرخ مشارکت نیز کاهش یافته است. این موضوع نشان می‌دهد با وجود افزایش جمعیت در سن کار، تعداد افرادی که در بازار کار حضور دارند کمتر شده است.

زمانی که اقتصاد با شوک‌هایی مانند رکود یا جنگ مواجه می‌شود، نخستین گروه‌هایی که تحت‌تاثیر قرار می‌گیرند کسانی هستند که وضعیت شغلی ناپایدارتری دارند. این گروه‌ها معمولا در ابتدای صف تعدیل قرار می‌گیرند یا زودتر از دیگران از بازار کار خارج می‌شوند، زیرا از نظر امنیت شغلی آسیب‌پذیرترند.

درحالی‌که نرخ بیکاری برای کل جامعه در تابستان ۱۴۰۴ نسبت به فصل مشابه سال پیش از آن کاهش داشته است، نرخ بیکاری زنان در همین دوره یک واحد درصد افزایش یافته است.

این افزایش در شرایطی رخ داده که نرخ مشارکت زنان نیز یک واحد درصد کاهش یافته است. ترکیب این دو شاخص نشان می‌دهد بخشی از زنان نه تنها موفق به یافتن شغل نشده‌اند، بلکه از حضور در بازار کار نیز فاصله گرفته‌اند. چنین وضعیتی می‌تواند نشانه دشوارتر شدن شرایط اشتغال برای این گروه باشد.

داده‌ها نشان می‌دهد آثار جنگ در بازار کار به صورت یکنواخت توزیع نمی‌شود. گروه‌هایی که پیش از این نیز از نظر شغلی در موقعیت ناپایدارتری قرار داشته‌اند، بیشتر در معرض کاهش فرصت‌های شغلی قرار می‌گیرند.