پیش بینی وضعیت بورس در شرایط جنگی

به گزارش صدای بورس،بورس تهران از صبح شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ و همزمان با آغاز حمله اسرائیل و آمریکا به ایران، با تصمیم نهاد ناظر متوقف شد و معاملات سهام در بورس و فرابورس عملاً به حالت تعلیق درآمد. در ادامه این وضعیت، سازمان بورس در اطلاعیه‌ای جدید اعلام کرده است که معاملات سهام، حق‌تقدم و ابزارهای مشتقه در روزهای ۱۷، ۱۸ و ۱۹ اسفند نیز متوقف خواهد بود.

سازمان بورس همچنین اعلام کرده است که پس از بازگشایی، ساعت معاملات بازارها تا اطلاع ثانوی از ۱۰ تا ۱۲ خواهد بود. در خصوص قراردادهای اختیار معامله و سایر ابزارهای مشتقه نیز زمان تسویه قراردادهایی که در دوره توقف معاملات سررسید شده‌اند، به اولین روزهای معاملاتی بعد از بازگشایی منتقل می‌شود.به این ترتیب، بازار سهام همچنان در وضعیت توقف قرار دارد.

بازگشایی بورس در شرایط جنگی به صلاح بازار نیست

در همین راستا، جواد فلاحیان، کارشناس بازار سرمایه، درباره آخرین وضعیت بورس و اثرات احتمالی بازگشایی بازار سهام در شرایط جنگی توضیح داد.

او گفت: «تماس با همکاران نشان می‌دهد اکثر کارشناسان با باز بودن بازار در شرایط فعلی موافق نیستند و معتقدند باز کردن بازار سهام در وضعیتی که کاملاً جنگی است، باعث ایجاد ابهامات و ضرر و زیان برای سهامداران خواهد شد.»

فلاحیان تأکید کرد: «باز شدن بازار در شرایط فعلی عاقلانه نیست و قطعاً با فروش سنگین مواجه خواهد شد. عملاً نقدشوندگی در بازار وجود ندارد، زیرا نه منابع کافی برای حمایت از بازار هست و نه کسی حاضر به خرید سهام در این شرایط است. در نتیجه، قیمت سهام پایین می‌آید و سهامداران متضرر خواهند شد.»

صندوق‌های طلا؛ پناهگاه سرمایه در روزهای پرریسک

این کارشناس بازار سرمایه افزود: «موضوع مهم دیگر این است که بسیاری از نهادهای مالی و سهامداران عمده باید معاملات بلوکی خود را انجام دهند، مثلاً برای تأمین مالی حقوق کارمندان و بازنشستگان. بسته بودن بازار باعث می‌شود این منابع تأمین نشود.»

او درباره وضعیت صندوق‌ها نیز توضیح داد: «در شرایط فعلی، صندوق‌ها می‌توانند گزینه مناسبی باشند. کسانی که قصد فروش یونیت‌های خود را دارند، عملاً پول خود را به کجا خواهند برد؟ به بانک یا جای دیگر؟ تقریباً در دو حالت مثل همیشه، اما در کل، بسته بودن بازار فعلاً عقلانی‌ترین و منطقی‌ترین اقدام دولت است.»

استراتژی بازار سرمایه با افزایش تنش ها

فلاحیان ادامه داد: «اگر تنش‌ها طولانی شود، استراتژی سرمایه‌گذاری حقوقی و خرد باید با توجه به نتیجه اتفاقات تنظیم شود. اگر جنگ کوتاه‌مدت باشد، مانند جنگ ۱۲ روزه یا نتیجه آتش‌بس، بی‌اعتمادی به بازار بیشتر خواهد شد و بسیاری از سرمایه‌گذاران از داخل و خارج ریسک سرمایه‌گذاری در بازار را نمی‌پذیرند. اما اگر جنگ طولانی شود، جامعه به تدریج به شرایط جنگ عادت خواهد کرد و فضای عادی‌سازی ایجاد می‌شود، مانند تجربه لبنان که مردم حتی در شرایط جنگ، زندگی خود را عادی کرده‌اند.»

به گفته او بازار سهام در شرایط فعلی، حتی اگر باز شود، صرفاً به شکل نمادین خواهد بود و نمی‌توان انتظار نقدشوندگی واقعی داشت.

درس‌های جنگ ۱۲ روزه برای بازار سرمایه

این کارشناس بازار سرمایه، درباره درس‌های جنگ ۱۲ روزه گفت: «بزرگترین اشتباهی که در آن زمان رخ داد، وعده حمایت ۶۰ همتی بود، اما روزی که بازار باز شد، بدون حمایت رها شد و این باعث شد ضرر سهامداران افزایش پیدا کند. تجربه جنگ ۱۲ روزه نشان داد که باز کردن بازار بدون منابع حمایتی، آسیب جدی به بدنه بازار و اعتماد سهامداران وارد می‌کند.»

او تأکید کرد: «هر زمان که قرار باشد بازار باز شود، ابتدا باید منابع حمایتی از جمله بانک مرکزی، حقوقی‌های بزرگ و صندوق توسعه فراهم باشند. جیب‌ها باید پر از پول باشد تا در هنگام بازگشایی، فشار هیجانی اولیه فروکش کند و بازار بتواند به آرامی و به شکل طبیعی به حرکت خود ادامه دهد. این حمایت‌ها هیچ دخالت یا دستکاری در بازار محسوب نمی‌شود و در تمام بورس‌های دنیا در شرایط ریسک سیستماتیک مشابه، دولت‌ها و نهادهای مالی از بازار حمایت می‌کنند.»

فلاحیان افزود: «حتی می‌توان ابتدا تنها بخشی از بازار را باز کرد تا تعادل ایجاد شود و بخش دوم را بعداً باز نمود. هیچ عجله‌ای برای باز کردن هیجانی بازار نباید صورت گیرد، زیرا این کار بعدها ضربه به بازار خواهد زد و بی‌اعتمادی سهامداران را افزایش می‌دهد.»

او درباره نقش صندوق‌های طلا و سایر دارایی‌های امن در شرایط نوسانات شدید و تعطیلی بازار گفت: «این صندوق‌ها می‌توانند به مدیریت ریسک و حفاظت از سرمایه کمک کنند. با توجه به قیمت انس جهانی و دلار، نوسانات آن‌ها تقریباً قابل پیش‌بینی است. حتی وقتی بازار بسته باشد، ارزش ذاتی دارایی‌ها حفظ می‌شود و در زمان بازگشایی بازار، حفاظت از سرمایه انجام می‌شود.»

ابهام در نرخ واقعی دلار و نقش تتر در بازار

فلاحیان به نوسانات دلار در بازار رمزارز نیز اشاره کرد و گفت: «نرخ واقعی دلار فعلاً مشخص نیست و از طریق تتر در صرافی‌ها می‌توان تقریباً وضعیت بازار را دید؛ نرخ‌ها در صرافی‌ها متفاوت است: ۱۴۰، ۱۵۰ و ۱۶۰ هزار تومان. اما در بلندمدت، ارزش واقعی این دارایی‌ها مشخص خواهد شد و حفاظت از سرمایه محقق می‌شود.»

او در ادامه تصریح کرد: دسترسی‌ها در بازارهای طلا و دلار بسیار محدود شده و عملاً این بازارها متوقف شده‌اند و معامله آن‌چنانی صورت نمی‌گیرد. با این حال، پس از بازگشایی، ارزش‌گذاری‌ها به سمت نرخ‌های واقعی خود حرکت خواهد کرد.

سناریوی فروش سنگین در صورت بازگشایی بورس

وی درباره سناریوهای احتمالی بازگشایی بازار سهام گفت: «اگر بازار در روزهای اول یا حتی هفته آینده باز شود، قطعاً شاهد فروش سنگین خواهیم بود. حتی اگر دامنه نوسان محدود به مثبت و منفی یک درصد شود، روزانه ارزش سرمایه سهامداران کاهش خواهد یافت. ریزش سنگین در هفته‌های اول طبیعی است و نیاز به نگرانی ندارد؛ این موضوع بخشی از واقعیت بازار در شرایط فعلی است.»