نوید رجایی، کارشناس بازار سرمایه، در گفتوگو با صدای بورس به تحلیل شرایط کنونی بورس تهران پرداخت و ضمن تشریح دلایل ریزشهای اخیر، چالشهای ساختاری بازار را عامل اصلی تداوم فشار فروش دانست.
رجایی با اشاره به فضای ملتهب کنونی بازار سهام اظهار داشت: بازار سهام بدون تردید یکی از دشوارترین و اسفبارترین مقاطع خود را پشت سر میگذارد. گستردگی نمادهای منفی و فشار فروش سنگین، تصویری از یک بازار عمیقاً مضطرب را نشان میدهد.
وی افزود: اگر صرفاً از منظر مدیریت ریسک نگاه کنیم، قرمز بودن بازار در شرایط تنش ژئوپلیتیک و افزایش نااطمینانی سیستماتیک تا حدی میتواند عقلانی تلقی شود، زیرا در چنین فضایی پرمیوم ریسک افزایش یافته و نرخ تنزیل ذهنی سرمایهگذاران بالا میرود. این موضوع در نهایت ارزش فعلی جریانهای نقدی آتی را کاهش داده و فشار بر قیمتها را تشدید میکند.
این کارشناس بازار سرمایه در ادامه به تضاد میان عملکرد ضعیف بازار و وضعیت بنیادی شرکتها اشاره کرد و گفت: اگر به صورتهای مالی و حاشیه سود بسیاری از شرکتهای صادراتمحور نگاه کنیم، تصویر بنیادی تا این اندازه تیره نیست. بخش قابلتوجهی از این شرکتها از مزیت درآمد ارزی، حاشیه سود عملیاتی مناسب و بعضاً ترازنامههای قابلاتکا برخوردارند.
وی افزود :در برخی صنایع، نسبتهای ارزشگذاری نظیر P/E و EV/EBITDA در سطوحی قرار گرفته که از منظر تحلیلی میتواند بیانگر undervaluation (کم ارزش گذاری شده) باشد. به بیان رجایی، فاصله میان قیمت تابلو و ارزش ذاتی در برخی نمادها در حال افزایش است.
رجایی مشکل اصلی بازار را فراتر از مبانی بنیادی دانست و بر معضلات ساختاری تاکید کرد و گفت: مشکل اصلی در چنین شرایطی، بیش از آنکه صرفاً بنیادی باشد، به ساختار بازمیگردد. معضل نقد شوندگی و نبود سازوکار کارآمد برای کشف سریع قیمت، بهویژه در چارچوب دامنه نوسان محدود، فشار فروش را تشدید میکند.
وی توضیح داد : دامنه نوسان بهجای کنترل ریسک، عملاً فرآیند را مختل کرده و موجب شکلگیری صفهای ممتد فروش میشود. این ساختار سرمایهگذاران را با ریسک گیر افتادن مواجه کرده و رفتارهای هیجانی را افزایش میدهد. رجایی با انتقاد از عدم بازنگری در این محدودیت ساختاری در ماههای اخیر، آن را عاملی برای افزایش ناکارایی بازار دانست.
کارشناس بازار سرمایه در بخش دیگری از سخنان خود به ماهیت جریان پول در بازار اشاره کردو افزود: هرگونه تقاضایی که شکل میگیرد، عمدتاً ماهیتی تورمی دارد نه تحلیلی. یعنی بخشی از جریان پول صرفاً برای حفظ قدرت خرید وارد بازار میشود، نه بر اساس چشمانداز سودآوری شرکتها. این پدیده نشاندهنده سطح بالای ناکارایی و غلبه عوامل بیرونی بر تحلیلهای بنیادی است.
رجایی در پایان با اشاره به تداوم نااطمینانیهای سیاسی و نظامی در منطقه، احتمال ادامه فشار فروش در کوتاهمدت را محتمل دانست و از منظر تکنیکال و رفتاری به تحلیل سطوح حمایتی پرداختو گفت: محدوده ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار تا ۳ میلیون و ۴۰۰ هزار واحد میتواند به عنوان یک ناحیه حمایتی بالقوه و نقطه بازگشت شاخص کل مطرح شود، مشروط بر آنکه همزمان با رسیدن به آن سطوح، نشانههایی از کاهش ریسک سیستماتیک و بهبود نقدشوندگی نیز مشاهده شود. در غیر این صورت، بازار همچنان تحت سلطه پرمیوم ریسک بالا باقی خواهد ماند.