مانع بزرگ تأمین مالی تولید/نسخه جدید بازار سرمایه برای SME

سعید اسلامی بیدگلی، رئیس هیئت‌مدیره گروه آرمان آتی در گفت و گو با صدای بورس با اشاره به چالش‌های ساختاری تأمین مالی بنگاه‌های کوچک و متوسط (SMEs) گفت: در تمام دنیا این بنگاه‌ها با محدودیت‌های جدی در دسترسی به منابع مالی مواجه هستند و معمولاً نمی‌توانند به‌راحتی از شبکه بانکی که اغلب دارایی‌محور یا مبتنی بر رتبه‌های اعتباری عمل می‌کند، تأمین مالی شوند.

به گفته اسلامی بیدگلی، اهمیت تأمین مالی بنگاه‌های کوچک و متوسط از آن جهت بالاست که در بسیاری از اقتصادها، این بنگاه‌ها موتور محرک رشد اقتصادی محسوب می‌شوند. به همین دلیل سیاست‌گذاران در سطح جهانی تلاش کرده‌اند مسیرهایی را در بازار سرمایه برای تأمین مالی این بخش از اقتصاد باز کنند.

وی با بیان اینکه در اقتصاد ایران نیز این چالش‌ها به‌صورت جدی وجود دارد، افزود: شبکه بانکی کشور با محدودیت‌های فراوانی مواجه است و قفل‌شدگی منابع نقدینگی در نظام بانکی، یکی از مهم‌ترین موانع تأمین مالی بنگاه‌ها به شمار می‌رود. تفاوت قابل توجه میان نرخ بهره و نرخ تورم باعث شده منابع بانکی ماهیتی رانتی پیدا کنند و در نتیجه، دسترسی بنگاه‌های کوچک و متوسط به این منابع به‌شدت محدود شود.

رئیس هیئت‌مدیره گروه آرمان آتی در ادامه با اشاره به نقش بازار سرمایه در این حوزه اظهار داشت: تا مدت‌ها در بازار سرمایه نیز مسیر مشخص و مؤثری برای تأمین مالی بنگاه‌های کوچک و متوسط وجود نداشت و به‌جز ابزار کرادفاندینگ یا تأمین مالی جمعی که ابعاد بسیار کوچکی دارد، امکان قابل‌توجهی برای این بنگاه‌ها فراهم نبود. با این حال، طی ماه‌های اخیر، شرایطی ایجاد شده که این بنگاه‌ها بتوانند از طریق انتشار اوراق مرابحه کوچک و کوتاه‌مدت، مسیر جدیدی برای تأمین مالی خود پیدا کنند.

اسلامی بیدگلی با تأکید بر اینکه این ابزار جدید نیز بدون چالش نیست، گفت: موضوع نقدشوندگی این اوراق، الزام بنگاه‌ها به حسابرسی توسط حسابرسان معتمد سازمان بورس و برخی موانع اجرایی دیگر همچنان وجود دارد. علاوه بر این، زمان یکی از مهم‌ترین چالش‌های تأمین مالی در اقتصاد ایران است.

وی خاطرنشان کرد: در شرایطی که نرخ تورم به سطوح ۵۰ تا ۶۰ درصد رسیده، چند ماه تأخیر در فرآیند انتشار اوراق می‌تواند ارزش واقعی منابع تأمین مالی‌شده را به‌طور کامل کاهش دهد و عملاً اثربخشی این ابزار را برای بنگاه‌ها تحت‌الشعاع قرار دهد.