بازار سهام در ماههای اخیر با ترکیبی از چالشها و فرصتها مواجه بوده است. اصلاح نرخ ارز در مرکز مبادله و حذف ارز ترجیحی، باعث شد تا شرکتهای صادراتمحور با افزایش سودآوری روبهرو شوند و بازدهی این نمادها در مقایسه با سایر صنایع محسوس باشد. این تغییرات به ویژه برای سهام صنایع فولادی، پتروشیمی و پالایشی اهمیت دارد، چرا که بخش عمده درآمد این شرکتها به نرخ ارز وابسته است. به عبارت دیگر، روند رو به رشد شاخص کل و شاخص هموزن تا حد زیادی تحت تأثیر عملکرد مثبت تکسهمهای شاخصساز و ارز محور بوده است.
تحلیل دادههای بازار نشان میدهد که سرمایهگذاران خرد و حقیقیها در هفتههای اخیر نقش پررنگی در تزریق نقدینگی به بازار داشتهاند. میانگین خالص ارزش معاملات خرد پس از یک جهش محسوس در هفتههای قبل، همچنان در محدوده قابل توجهی باقی مانده و بیش از ۶ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان سرمایه حقیقیها به نمادهای بورسی و فرابورسی اختصاص یافته است. این رفتار نشان میدهد که اعتماد فعالان بازار نسبت به روند صعودی، علیرغم برخی نوسانات کوتاهمدت، همچنان پابرجاست.
با نگاه تحلیلی به بازدهی تکسهمها، مشخص میشود که شرکتهایی که بازدهی بالای سالانه و هفتگی ثبت کردهاند، عمدتاً از اصلاح نرخ ارز و واقعی شدن قیمتها سود بردهاند. شرکتهایی مانند پیمان غرب، ابنیه و پدیده شاندیز، سر. پارس آریان و بیمه زندگی هامرز نمونههای بارز این جریان هستند که هم بازدهی هفتگی مثبت و هم بازدهی سالانه قابل توجهی ارائه کردهاند. در مقابل، برخی نمادها با بازدهی منفی همچنان تحت فشار هستند و افت سودآوری آنها میتواند ناشی از محدودیتهای داخلی، بدهیها یا وابستگی به بازارهای داخلی باشد.
از منظر رفتار بازار، حذف حجم مبنا و انتظار برای اصلاح دامنه نوسان اثر روانی قابل توجهی بر سرمایهگذاران داشته است. این اصلاحات باعث شده تا سرمایه به سمت صنایع کوچکتر و نمادهای کمتر شناخته شده نیز حرکت کند و رشد ارزش سهام محدود به شاخصسازها نباشد. چنین شرایطی، فرصت مناسبی برای نوسانگیری و بهرهبرداری از حرکتهای کوتاهمدت بازار ایجاد کرده است و سرمایهگذاران حرفهای با تحلیل دقیق بازدهی تکسهمها میتوانند سود مناسبی کسب کنند.
نرخ بهره اوراق بدهی نیز به عنوان یکی دیگر از عوامل کلیدی، نقش تعیینکنندهای در روند بازار ایفا میکند. در صورتی که نرخ بهره اوراق به زیر ۳۰ درصد برسد، امکان رشد واقعی بازار و افزایش نقدینگی حقیقیها فراهم میشود، اما در صورتی که این نرخ بالای ۴۰ درصد باقی بماند، توان رشد شاخصها محدود خواهد شد. بنابراین فعالان بازار باید علاوه بر ارزیابی بازدهی تکسهمها، روند نرخ بهره و حجم اوراق بدهی عرضه شده را نیز رصد کنند تا تصمیمگیری بهینه برای سرمایهگذاری و مدیریت ریسک داشته باشند.
تجربه ماههای اخیر نشان میدهد که بازار سهام همچنان ظرفیت رشد دارد، به ویژه در گروههایی که عملکرد آنها به نرخ ارز و قیمت جهانی کالاها وابسته است. سرمایهگذاران حرفهای با تحلیل دقیق بازدهی تکسهمها، شناسایی فرصتهای کوتاهمدت و در نظر گرفتن عوامل کلان اقتصادی، میتوانند از فرصتهای موجود بهرهبرداری کنند. این شرایط همچنین ضرورت توجه سیاستگذاران و متولیان بازار به شفافیت اطلاعات و مدیریت نرخ بهره اوراق بدهی را بیش از پیش برجسته میکند تا بازار سهام ضمن حفظ اعتماد سرمایهگذاران، به مسیر رشد پایدار ادامه دهد.
-
احسان عسگری - کارشناس بازار سرمایه
- شماره ۶۲۳ هفته نامه اطلاعات بورس