بررسی بازدهی عرضه اولیه‌های بازار سهام

به گزارش صدای بورس، از ابتدای سال ۱۴۰۳ تا ۲۲ مرداد ۱۴۰۴، میانگین بازدهی سهام عرضه شده در بازار سرمایه ۱۵٫۴۸ درصد بوده است. در همین بازه، میانگین بازدهی پنج عرضه اولیه سال ۱۴۰۴ به ۱۰٫۰۶ درصد رسیده است. تراز کلی عملکرد نیز نشان می‌دهد که از مجموع عرضه‌های انجام‌شده، ۱۵ نماد بازدهی مثبت و ۱۲ نماد بازدهی منفی داشته‌اند.

تصویر کلی بازدهی نشان می‌دهد توزیع سود و زیان بین نمادها متوازن نیست؛ به‌طوری‌که میانه بازدهی تنها ۱٫۷۷ درصد است و رشد قابل‌توجه چند نماد پربازده، میانگین کلی را بالا کشیده است. در صدر فهرست پربازده‌ترین‌ها، نماد «محتشم» با رشد ۱۹۴٫۸۲ درصدی قرار دارد و پس از آن «بپویا» با ۹۴٫۸۱ درصد، «آلومینا» با ۹۳٫۶۲ درصد، «خیمن» با ۷۴٫۴۵ درصد و «رپویا» با ۵۸٫۶۲ درصد دیده می‌شوند.

در مقابل، گروه زیان‌ده‌ها با افت‌های قابل‌توجه همراه بوده است. نماد «شفام» با کاهش ۵۱٫۸۱ درصدی بیشترین زیان را ثبت کرده و «سلیم» با ۴۱٫۶۶- درصد، «کربن» با ۳۸٫۴۷- درصد، «سیسکو» با ۳۳٫۳۷- درصد و «آواک» با ۲۷٫۸۴- درصد در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند.

بازدهی و ساختار نمادهای عرضه شده در سال ۱۴۰۴

در سال ۱۴۰۴، پنج عرضه اولیه در بازار سهام انجام شده است. از این میان، تنها نماد «ولنوین» در بازار دوم بورس و به روش ثبت سفارش عرضه شد و چهار نماد دیگر به‌صورت ترکیبی (ثبت سفارش همراه با کشف قیمت) و عمدتا در فرابورس عرضه شدند. تمرکز این عرضه‌ها همچنان بر شرکت‌های کوچک و متوسط بود.

میانگین بازدهی این پنج نماد تا ۲۲ مرداد ۱۴۰۴ معادل ۱۰٫۰۶ درصد محاسبه شده است؛ رقمی که در مقایسه با سال‌های طلایی گذشته، نشان‌دهنده کاهش سرعت رشدهای کوتاه‌مدت است. در این میان، بیشترین بازدهی متعلق به سهام «رپویا» با رشد ۵۸٫۶۲ درصدی و کمترین بازدهی مربوط به نماد «وپایا» با افت ۱۷٫۳۹ درصدی بود. جزئیات بازدهی هر نماد در جدول زیر آمده است:

میزان مشارکت سرمایه‌گذاران در عرضه‌ اولیه

میانگین میزان مشارکت در عرضه اولیه‌های ۱۴۰۴ حدود ۱٫۲۱۳ میلیون کد معاملاتی اعلام می‌شود و بیشینه مشارکت با ۱٫۲۳۹ میلیون کد در «ولنوین» و کمینه مشارکت با ۱٫۱۷۵ میلیون کد در «رپویا» ثبت می‌شود. برای خرید هر پنج عرضه ۱۴۰۴ در مجموع ۵۰۱ هزار تومان نقدینگی لازم بود و بیشترین بار نقدی با ۱۵۴ هزار تومان در «نان» و کمترین بار نقدی با ۶۵ هزار تومان در «مهر» گزارش می‌شود.

این در حالی است که سال ۱۳۹۹ به‌عنوان سال طلایی عرضه‌های اولیه در بازار سهام، با ۲۶ عرضه و میانگین مشارکت حدود ۴٫۲۹ میلیون کد معاملاتی رکوردی کم‌سابقه ثبت کرد. در همین سال، عرضه سهام شرکت «برق و انرژی پیوند گستر پارس» با نماد «بپیوند» و مشارکت ۵٫۵۷ میلیون کد، به بیشترین میزان مشارکت تاریخ بازار سرمایه دست یافت؛ رکوردی که همچنان پابرجا است.

با وجود حفظ نسبی تعداد عرضه‌ها در سال‌های اخیر، کیفیت بازدهی و سطح مشارکت روندی نزولی داشته است. آمارها نشان می‌دهد در سال ۱۴۰۰، ۱۷ عرضه اولیه انجام شد، در سال ۱۴۰۱ این رقم به ۱۶ عرضه رسید، سال ۱۴۰۲ شاهد ۱۹ عرضه بود و در سال ۱۴۰۳ با ۲۳ عرضه، بیشترین تعداد پس از سال ۱۳۹۹ ثبت شد. با این حال، بازدهی‌های چند ده درصدی کوتاه‌مدت و مشارکت میلیونی فراگیر که در سال‌های اوج بازار دیده می‌شد، جای خود را به رشدهای محدود و مشارکت کمتر داده است.

عوامل کاهش جذابیت عرضه‌ اولیه

بررسی داده‌ها و اظهارنظر فعالان بازار نشان می‌دهد چند عامل کلیدی باعث تغییر سطح مشارکت و جذابیت عرضه‌های اولیه طی سال‌های اخیر شده است:

کوچک بودن مقیاس شرکت‌های عرضه‌شده و سهمیه اندک تخصیصی به هر کد معاملاتی که انگیزه مشارکت را کاهش داده است.

مشکلات ارزش‌گذاری و افت قیمت پس از عرضه که اعتماد سرمایه‌گذاران به فرآیند عرضه اولیه را تضعیف کرده است.

محدودیت‌های مقرراتی جدید از آبان ۱۴۰۲، به‌ویژه الزام واریز وجه از حساب شخصی، که امکان خرید چندکدی را دشوار کرده و مشارکت برخی سرمایه‌گذاران فعال را کاهش داده است.

رکود کلی و نااطمینانی در بازار سرمایه که تمایل سرمایه‌گذاران به پذیرش ریسک را کمتر کرده است.

جمع‌بندی

بازدهی عرضه اولیه‌ها در سال ۱۴۰۴ دیگر مانند گذشته قابل‌اتکا و پرشتاب نیست و سرمایه‌گذاران باید پیش از خرید، به ارزیابی دقیق وضعیت بنیادی شرکت، کیفیت بازارگردانی و توان نقدشوندگی سهام توجه کنند. برای کاهش ریسک، تنوع‌بخشی در خرید عرضه‌های اولیه، اجتناب از تمرکز سرمایه بر یک نماد کوچک، دقت در قیمت‌گذاری و فرآیند کشف قیمت، بررسی تعهدات بازارگردان و انتخاب افق نگهداری منطقی ضروری است. در صورتی‌که هر یک از سهام عرضه شده از سال ۱۴۰۳ تا امروز را در پرتفوی خود دارید و به‌دنبال تصمیم‌گیری در خصوص فروش یا نگهداری آن هستید، می‌توانید تحلیل بنیادی و پیش‌بینی آینده آن سهم را در سایت انیگما مشاهده کنید.