تحقیق و تفحص از بورس مانع یا عامل اصلاح بازار

حمید اسدی، حقوقدان و مشاور حقوقی بازار سرمایه، در گفت‌وگو با صدای بورس با اشاره به مفاد قانون بازار اوراق بهادار مصوب ۱۳۸۴ گفت: بر اساس این قانون، نظارت بر سازمان بورس و اوراق بهادار به شورای عالی بورس تفویض شده و این شورا مکلف است ضمن رسیدگی به شکایات، نظارت اداری کامل بر عملکرد سازمان داشته باشد.

وی افزود: اخیراً بحث تحقیق و تفحص از سازمان بورس و همچنین سایر ارکان و نهادهای نظارتی بازار سرمایه مطرح شده که موضوعی مهم و حساس است. هرچند مجلس شورای اسلامی می‌تواند از هر نهاد و سازمانی حتی سازمان‌های نظارتی تحقیق و تفحص انجام دهد، اما نکته حائز اهمیت، نحوه اجرای این فرآیند است.

حقوقدان و مشاور حقوقی بازار سرمایه توضیح داد: در جریان تحقیق و تفحص از سازمان بورس، اگر اعضای کمیسیون اصل ۹۰ یا نمایندگان مجلس تحت هر عنوانی، اعم از مهمان یا بازدیدکننده، در سازمان بورس حضور یابند، این امر می‌تواند با فلسفه و ماهیت تحقیق و تفحص در تعارض باشد، زیرا چنین حضوری ممکن است به‌گونه‌ای تعبیر شود که عملکرد سازمان بورس مورد تأیید قرار گرفته است، موضوعی که با رویکرد نظارتی و ارزیابی بی‌طرفانه مغایرت دارد.

اسدی ادامه داد: در شرایط کنونی، بازار سرمایه نیازمند تعریف دقیق ارکان نظارتی و تدوین دستورالعمل‌های شفاف برای کنترل و ارزیابی عملکرد سازمان بورس است تا از رفتارهای سلیقه‌ای در مواردی همچون بستن یا توقف نمادها، مسدود کردن کدهای معاملاتی، یا نحوه تعامل و برخورد با نهادهای مالی زیرمجموعه جلوگیری شود. این دستورالعمل‌ها باید به توسعه و رشد مستمر بازار سرمایه توجه ویژه داشته باشند.

وی با بیان اینکه قانون‌گذار سازمان بورس را نهادی فهیم و بالغ تلقی کرده که هدف آن کمک به توسعه بازار سرمایه است، افزود: برخی مسائل را نمی‌توان صرفاً با قانون‌گذاری حل کرد. به‌عنوان نمونه در حوزه صندوق‌های اهرمی و سرمایه‌گذاری‌های غیرمستقیم، سازمان بورس در برخی موارد ورود بیش از حد داشته که گاهی منجر به تضعیف بازار نیز شده است،

حقوقدان و مشاور حقوقی بازار سرمایه در ادامه گفت: اما راهکار قانونی مشخصی برای مقابله با این روند وجود ندارد. بنابراین، سازمان بورس باید در مواردی که احساس می‌کند بازار سرمایه در مسیر تضعیف قرار گرفته یا رشد آن متوقف شده، خود با طراحی و اجرای فرآیندهای نوین برای بهبود شرایط و حمایت از توسعه بازار گام بردارد.