چند درصد ارزش معاملات به بازار مشتقه تعلق گرفت؟

به گزارش صدای بورس، بازار مالی و مشتقه در هفته‌ی گذشته بیش از۲۰ درصد ارزش معاملات را به خود اختصاص دادند. در این بین بازار فیزیکی با ثبت معاملات به ارزش ۳۹۸،۴۱۵،۴۶۱ میلیون ریال بیشترین ارزش معاملات را داشت؛ بازار مالی با معاملاتی به ارزش ۱۱۵،۹۳۲،۲۳۸ و بازار مشتقه با معاملات ۱۱،۵۶۰،۴۲۰ میلیون ریالی در رتبه های دوم و سوم قرار گرفته اند.

بررسی معاملات هفتگی بازار مشتقه بورس کالای ایران نشان می‌دهد حدود ۱۲۳ هزار قرارداد آتی به ارزش ۱،۱۵۶ میلیارد تومان و۳۷۲،۸۷۲ هزار قرارداد اختیار معامله به ارزش تقریبا ۲.۹ میلیارد تومان در هفته سوم آبان منعقد شد. همچنین در هفته‌ی گذشته ۱،۷۰۷ میلیون واحد صندوق کالایی و طلایی به ارزش ۹.۹ همت دست به دست شد.

زعفران به عنوان کالای کشاورزی قابلیت تحلیل دقیقی ندارد و سیستم عرضه و تقاضا در آن دخالت دارد و عوامل متعددی همچون حجم برداشت، شرایط آب و هوایی، فصل کاشت و برداشت، نرخ دلار، افزایش یا کاهش صادرات، تعرفه‌های گمرکی و دستورالعمل‌ها، موجودی انبارهای بورس و... برآن اثر گذار هستند. با قرارگیری در اوج عرضه زعفران در فصل برداشت آن و بخصوص ماه آبان انتظار کاهش قیمت برای طلای سرخ وجود داشت. شواهد و قرائن حاکی از افرایش حدود ۲۰ الی ۳۰ درصدی برداشت نسبت به سال گذشته است؛ حال باید تا انتهای پاییز منتظر ماند تا برآوردی دقیق از میزان برداشت داشت.

همانطور که در آمار صفحه‌ی قبل نمایان است طلای سرخ رتبه ی اول ارزش معاملات را در معاملات آتی به خود اختصاص داده است. در هفته‌ی گذشته ۲ میلیون و۵۳۱ هزار گواهی سپرده زعفران به ارزش ۲،۱۰۸،۳۹۲ میلیون ریال و ۶۱ میلیون واحد صندوق‌های مبتنی بر زعفران(سحرخیز و نهال) به ارزش ۱،۹۷۲،۹۱۶ میلیون ریال و ۹۸ هزار قرارداد آتی زعفران در چهار سررسید آبان، دی و اسفند۱۴۰۳و اردیبهشت۱۴۰۴ به ارزش ۸،۶۴۵،۴۹۳ میلیون ریال معامله شدند. ارزش معاملات قراردادهای آتی زعفران نگین حدود ۴ برابر ارزش گواهی زعفران نگین و صندوق‌های مبتنی بر زعفران بود. شایان ذکر است معاملات هفته گذشته قراردادهای آتی زعفران نگین در بازار مشتقه معادل ۱۰ تن زعفران نگین بود.

همانطور که در نمودار قیمتی زیر مشاهده می‌کنید قرارداد آتی سررسید اسفند ۱۴۰۳ رشد بیش از ۱۵ درصدی را از ۱۳ آبان با رسیدن به قیمت ۸۲ هزار تومان آغاز کرد و با شکستن سقف قیمتی خود به ۹۵ هزار تومان رسید؛ این سررسید با اهرمی نزدیک به ۶ در ابتدای هفته با اصلاح روبرو شد.

در سوی دیگر معاملات آتی با پیروزی ترامپ و کاهش درگیری‌ها در منطقه، صندوق‌های طلا و قراردادهای آتی آن با کاهش قیمتی روبرو شدند و هرروز شاهد خروج پول خرد حقیقی بودیم. این در حالی است که بازار مشتقه و مالی این روزها شمارش معکوس برای راه اندازی معاملات گواهی شمش نقره، قراردادهای آتی و صندوق‌های نقره را آغاز کرده است. در گذشته برای مدت کوتاهی نقره در بازار آتی معامله می‌شد، اما به دلیل عدم استقبال و حجم کم از بازار آتی حذف شد. در ساز و کار جدید بورس کالا، دارایی پایه هر گواهی سپرده کالایی معادل یک گرم از شمش نقره یک کیلوگرمی با عیار ۹۹۹.۹ (قسمت در هزار) بوده و ضروری است بر روی شمش‌های مذکور نشان تجاری تولیدکننده، عیار، وزن و شماره سریال شمش حک شده باشد.

رضا محمدی اکباتان کارشناس مشتقه کالایی