تاریخ انتشار: ۲ تیر ۱۳۹۷ - ۱۴:۲۸

طی روزهای اخیر شاهد رشد خیره‌کننده قیمت سهام در بورس اوراق‌بهادار تهران بودیم.

به نحوی که رکوردهای جدیدی در عدد شاخص‌بورس و حجم معاملات حاصل شد. شاخص، رکورد سال ۹۲ را در هم شکست و ارقام جدیدی را به نام خود ثبت کرد. اینکه دلایل این رشد کم‌سابقه چیست، بازدهی کدام صنایع بالاتر از میانگین خواهد بود و پیش‌بینی تداوم رشد قیمت‌ها در ماه‌های آتی چگونه خواهد بود، سوالاتی است که ذهن سرمایه‌گذاران را به خود مشغول کرده است.

در یک جمع‌بندی کلی و بر اساس واقعیت‌هایی که ماه‌های اخیر در اقتصاد کشور شاهد بودیم می‌توان گفت جهش اخیر بورس عمدتا متاثر از دو عامل بود. عامل اول حجم عظیم نقدینگی ،که روز به روز هم در حال بزرگتر شدن است و پس از ورود به بازارهای ارز، طلا و کسب بازدهی از  آنها بازار مسکن را هم تا حدی متاثر کرد .اکنون این  نقدینگی با خروج از موارد مذکور ، بازار مناسبی به نام بورس برای ورود پیدا کرده که از این ماراتن عقب مانده که هنوز در مراحل آغازین رشد خود است و می‌تواند از نظر بازدهی جایگاهی مطلوب به دست بیاورد . چراکه  تنها درصد اندکی از نقدینگی موجود در بازار ارز و یا طلا کافی بود که حجم تقاضای بالایی برای خرید سهام در بورس شکل بگیرد.

نگاهی به حجم معاملات در روزهای اخیر موید این مطلب است که تقاضای خرید در اکثر قریب به اتفاق نمادهای بازار بطور معناداری افزایش یافته که خود یک عامل رشد قیمت‌ها به شمار می آید .

اما عامل دوم افزایش سودآوری و بهبود وضعیت بنیادی صنایع بزرگ بازار است که در نتیجه افزایش نرخ ارز حاصل شد. افزایش نرخ ارز هم آثار ترازنامه‌ای و هم آثار سود و زیانی برای شرکت‌ها در پی داشته است. از نگاه ترازنامه ارزش دارایی‌ها و یا به اصطلاح ارزش جایگزینی شرکت‌ها بالا رفته است. بطور مثال اگر ارزش جایگزینی یک شرکت قبلا بر اساس نرخ دلار ۳۰۰۰ تومانی معادل ۱۰۰ میلیارد تومان بوده است، اکنون با یک حساب ساده و سرانگشتی با نرخ جدید ارز ارزش جایگزینی آن شرکت حداقل دو برابر شده که این اضافه ارزش در قیمت سهام شرکت‌ها نمود پیدا می‌کند.

اما تحول جدی‌تری در صورت سود و زیان شرکت‌ها رخ داد که  افزایش نرخ ارز باعث افزایش نرخ فروش محصول شرکت‌ها نیزشد.  بنابراین صنایع و شرکت‌های بزرگ بازاز که صادرات‌محور هستند و یا به نحوی نرخ فروش محصول آنها تابع مستقیم نرخ ارز است در سال ۹۷ با افزایش حجم فروش و سودآوری مواجه هستند.

بطور مشخص صنایعی نظیرمعدنی ، فلزی ،پتروشیمی و پالایشگاهی در کانون توجه بازار قرار دارد که انتخاب درستی هم به نظر می‌رسد. چون افزایش نرخ ارز بیشترین و سریع‌ترین اثر را بر سودآوری این  دسته ازشرکت‌ها دارد.

البته قابل پیش‌بینی است که این رشد به تدریج سایر صنایع را هم تحت‌تاثیر قرار خواهد داد. در یک فرمول کلی برای انتخاب سهام برتر می‌توان گفت هر چه نرخ فروش محصول شرکت وابستگی بیشتری به نرخ ارز داشته باشد و از طرف دیگر هر چه بهای تمام شده تولید و به خصوص مواد اولیه شرکت حساسیت کم‌تری نسبت به نرخ ارز داشته باشد قیمت سهام آن شرکت مستعد رشد بیشتری خواهد بود.

اگر چه شتاب رشد قیمت‌ها در روزهای گذشته بسیار بالا بوده ،اما انتظار بر این است که تداوم رشد بورس در ماه‌های آتی با شیب ملایم‌تری همراه باشد که البته نوسان و اصلاح قیمتی هم جزء ذات بازار است که اجتناب‌ناپذیر خواهد بود، البته اصلاحات عمدتا اصلاح زمانی و کمتر اصلاح قیمتی است.

نکته مثبت دیگر که بازار را به تداوم رشد خوش‌بین می‌کند، حجم بالای معاملات است. سابقه و روند گذشته نشان داده که رشدهای پایدار بازار همیشه با چاشنی حجم بالای معاملات همراه بوده است.

نکته آخر اینکه بورس کشور به عنوان یک بازار متشکل مالی هنوز پتانسیل زیادی برای جذب نقدینگی دارد و هدایت نقدینگی از بازار ارز، خودرو، مسکن و .. به بازارسرمایه نه تنها از آثار مخرب و زیان بار بر اقتصاد کشور و خانوار جلوگیری می‌کند، بلکه یک بازی دو سر برد است که ابتدا سرمایه‌گذار را منتفع می‌کند و همچنین به تامین‌مالی شرکت‌ها ،اجرای طرح‌های توسعه و در نهایت توسعه اقتصادی کشور منجر می‌شود. بنابراین چرخش در نقدینگی کشور با سرازیر شدن آن به سمت بورس یک رخداد مطلوب است که باید به فال نیک گرفته شود.

 

*مهدی نجفی/ تحلیلگر بازار سرمایه

 

  • شماره ۲۵۵ هفته نامه بورس - صفحه۲