۲ آذر ۱۴۰۱ - ۱۶:۰۰
نخستین برندگان نوبل اقتصاد

در این گزارش به بررسی دو اقتصاددان بزرگ برنده جایزه نوبل در گذشته های دور می پردازیم.

به گزارش صدای بورس جایزه علوم اقتصادی به یادبود آلفرد نوبل در سال ۱۹۶۸ از سوی بانک مرکزی سوئد (Sveriges Riksbank) بنیانگذاری شد. گرچه از نظر فنی در مجموعه جوایز نوبل قرار نمی‌گیرد، اما دریافت‌کنندگان این جایزه را «برنده جایزه نوبل اقتصاد» می‌نامند. امروزه این جایزه از سوی آکادمی سلطنتی علوم سوئد در استکهلم به برندگان اهدا می‌شود. تاکنون ۵۴ جایزه نوبل اقتصاد به ۹۱ اقتصاددان از سراسر جهان تعلق گرفته است که اقتصاددانان آمریکایی با بیش از ۶۰ جایزه، بیشترین سهم را به خود اختصاص داده‌اند. نخستین جایزه نوبل اقتصاد در سال ۱۹۶۹ مشترکا به دو اقتصاددان نروژی و هلندی فعال در حوزه اقتصادسنجی اهدا شد. در اینجا به معرفی این دو چهره اقتصادی می‌پردازیم.

نخستین برندگان نوبل اقتصاد

رگنار فریش
رگنار آنتون کیتیل فریش، اقتصاددان نروژی متولد سوم مارس ۱۸۹۵ یکی از تاثیرگذارترین اقتصاددان این کشور بود که به دلیل نقش موثر در پایه‌گذاری روش‌های کمی و آماری در علم اقتصاد در اوایل سده بیستم شهرت دارد. او در سال ۱۹۲۶ اصطلاح «اقتصادسنجی» را برای استفاده از روش‌های آماری جهت توصیف سیستم‌های اقتصادی ابداع کرد. همچنین در سال ۱۹۳۳ دو اصطلاح رایج «اقتصاد خرد» و «اقتصاد کلان» را به ترتیب برای توصیف سیستم‌های اقتصادی فردی و کلی ابداع کرد. در همین سال فریش برای نخستین بار یک مدل آماری درباره چرخه‌های تجاری ارائه کرد. کار بر روی همین مدل بود که در سال ۱۹۶۹ نخستین جایزه نوبل اقتصاد را برای وی به همراه آورد. رگنار فریش در سال ۱۹۲۶ مدرک دکترای خود را از دانشگاه اسلو دریافت کرد. سپس به مدت ۵ سال در دانشگاه‌های مینه‌سوتا و ییل آمریکا به پژوهش مشغول شد.
در سال‌های ۱۹۳۰ و ۱۹۳۱ مدت کوتاهی به تدریس در دانشگاه ییل پرداخت، به همین دلیل پیشنهاد کرسی استادی اقتصاد این دانشگاه را دریافت کرد اما تحت فشار همکارانش برای بازگشت به دانشگاه اسلو، این پیشنهاد را رد کرد. پس از بازگشت به نروژ، فریش در ۱۹۳۲ به ریاست موسسه تازه‌تاسیس اقتصاد در دانشگاه اسلو انتخاب شد و تا زمان بازنشستگی در سال ۱۹۶۵ در این دانشگاه مشغول به کار بود. رگنار فریش یکی از بنیانگذاران انجمن اقتصادسنجی در سال ۱۹۳۰ بود. او همچنین از ابتدای انتشار نشریه «اکونومتریکا» به مدت ۲۱ سال دبیری آن را به عهده داشت. فریش در ژانویه ۱۹۷۳ درگذشت.

نخستین برندگان نوبل اقتصاد

یان تینبرگن
یان تینبرگن، اقتصاددان هلندی متولد آوریل ۱۹۰۳ یکی از دو اقتصاددانی است که به دلیل ابداع و به‌کارگیری مدل‌های پویا برای تحلیل روندهای اقتصادی، نخستین جایزه نوبل اقتصاد را به همراه رگنار فریش دریافت کرده است. او نیز یکی از تاثیرگذارترین اقتصاددانان قرن بیستم و از بنیانگذاران علم «اقتصادسنجی» به شمار می‌رود. مشارکت‌ها و کمک‌های مهم تینبرگن به علم اقتصادسنجی شامل توسعه نخستین مدل‌های اقتصادسنجی کلان، حل مساله شناسایی و فهم مدل‌های پویا بوده است. او یکی از بنیانگذاران سازمان اقتصاد برای صلح و امنیت بود و در سال ۱۹۴۵ نیز اداره تحلیل روندهای اقتصادی را تاسیس کرد.
تینبرگن در فاصله بین سال‌های ۱۹۲۹ تا ۱۹۴۵ در دفتر برنامه‌ریزی مرکزی هلند مشغول به کار بود. او یک سال را به عنوان استاد مهمان در دانشگاه هاروارد سپری کرد و سپس به مؤسسه اقتصادی هلند (جانشین مدرسه عالی اقتصاد هلند) بازگشت. در همین مدت، او خدمات مشاوره‌ای به سازمان‌ها و دولت‌های مختلف در کشورهای در حال توسعه، از جمله ترکیه، ونزوئلا، سورینام، اندونزی و پاکستان ارائه می‌داد. تینبرگن پس از توسعه مدل اقتصادسنجی کلان در اقتصاد، جذب جریان‌های سیاسی شد.
او نشان داد که چگونه سیاستگذاران می‌توانند از مدل‌های اقتصاد کلان برای سنجش آثار سیاست پیشنهادی استفاده کنند و مشخص کرد که چگونه مدل آماری می‌تواند به سیاستگذاران در تصمیم‌گیری سیاسی در زمان مواجهه با اهداف اقتصادی متضاد کمک کند. علاوه بر این توضیح داد، چگونه می‌توان از تحلیل اقتصادی برای کمک به برنامه‌های توسعه اقتصادی بین‌المللی جهت بهبود درآمدهای اقتصادی استفاده کرد. یان تینبرگن در ژوئن ۱۹۹۴ درگذشت.

  • علی دانیال -روزنامه‌نگار
  • منبع: هفته نامه اطلاعات بورس شماره ۴۷۰
کد خبر 462831

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 3 =