۴ اردیبهشت ۱۴۰۰ - ۱۸:۱۱

علل گیر افتادن بازار در بن‌بست شفاف می شود

منجلابِ فروش

تصمیمات خلق‌الساعه، دامنه نوسان نامتقارن و دخالت سیاسیون بحران بورس را رقم زد
منجلابِ فروش

ماه‌هاست که بازار سهام در باتلاق صف‌های فروش گیر افتاده است و هر لحظه شاخص بیش از پیش در این منجلاب فرو می‌رود.

 هرچقدر مقامات ناظر و بالاسری، بالای سر بازار ایستاده و با صادر کردن دستورالعمل‌های پی در پی و تصمیمات شبانه و لحظه‌ای برای بیرون آوردن بازار از این باتلاق تلاش می‌کنند اما هیچ نتیجه‌ای جز فرو رفتن بیشتر بازار در صف‌های فروش حاصل نمی‌شود!
بازار سرمایه به جایی رسیده که تعداد صف‌های فروش برای روزهای متوالی تا ۵۰ برابر صف‌های خرید می‌رسد و روزانه صدها سهم به محض شروع بازار به این باتلاق فرو می‌روند. چرا بازار سرمایه ایران در حال تجربه کردن چنین روزهایی است؟ پاسخ این سوال را باید در علل به وجود آمدن وضعیت فعلی، گرفتار شدن در قفل‌شدگی بازار و بن‌بست حاضر جستجو کرد.

تصمیمات خلق‌الساعه
بسیاری از فعالان بازار علل سنگین شدن صف‌های فروش و قفل شدن بازار را در عواملی چون تصمیمات خلق‌الساعه و روند تغییرِ تصمیماتی که برای ماه‌هاست تکرار می‌شود. اظهارنظر و دخالت‌های سیاسیون چه در زمان رونق بازار و چه در شرایط کنونی که با نزدیک‌ شدن به انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ شدت آنها نیز زیادتر شده است، می‌دانند. 
همچنین تغییر نامتوازن دامنه نوسان که قفل‌شدگی در سمت منفی را ایجاد کرده نیز از دیگر علل موجود و تاثیرگذار در به وجود آمدن اقیانوس بی‌انتهای صف‌های فروش به شمار می‌رود.

تغییر مکرر تصمیمات
علاوه بر آن، تغییر مکرر تصمیماتی که امروز گرفته می‌شود و فردا لغو می‌شود نه تنها بازار را بیشتر در باتلاق صف‌های فروش فرو می‌برد بلکه این پیغام را به سهامدار مخابره می‌کند که افسار بازار از دست تصمیم‌گیران در رفته است و عده‌ای نیز بر عقیده هستند که شاید این تصمیمات دهن کجی به سهامداران این بازار باشد، در همین راستا با برخی از کارشناسان ارشد بازار گفت‌وگویی را در خصوص صف‌های فروش این روزهای بازار انجام دادیم که در ادامه می‌خوانید.

گستردگی ابهامات
ابوالفضل شهرآبادی، مدیرعامل سبدگردان داریک پارس، در خصوص علل گیر افتادن بازار در صف‌های فروش گفت: به نظر می‌رسد چندین عامل شرایط فعلی را ایجاد کرده و در استمرار آن دخیل است. 
یکی از این موارد را می‌توان ابهام در شرایط کلی اقتصاد و بازار دانست که عمده این مسئله به دلیل مذاکرات هسته‌ای و ابهام موجود در این مذاکرات و توافق هسته‌ای است. انجام نشدن مذاکرات قطعا بر شرایط بازار تاثیرگذار است و به نظر یکی از مهم‌ترین عوامل ابهامات در این زمینه است. اگر ابهامات موجود رفع و به طور واضح مشخص شود که مذاکرات صورت خواهد گرفت یا خیر، این مسئله اثر مشخص خود را بر بازار خواهد گذاشت.
شهرآبادی با اشاره به انتخابات ریاست جمهوری توضیح داد: یکی دیگر از عوامل به وجود آمدن وضعیت فعلی را باید ابهامات مربوط به انتخابات و نزدیک شدن به آن دانست که باعث می‌شود سهامداران دست نگه دارند تا پس از مشخص شدن شرایط اقدام به سرمایه‌گذاری و خرید کنند. وی ادامه داد: کاهش نقدشوندگی بازار به واسطه تدبیر نامتوازن کردن دامنه نوسان از منفی۳ تا مثبت۶ یکی دیگر از عوامل منفی این روزهای بازار است و البته نباید نادیده گرفت که این تدبیر از ریزش سهم‌ها و شاخص تا حدی جلوگیری کرد و به نوعی کف بازار را بست، اما از سوی دیگر مقابل نقدشوندگی بازار را نیز گرفت که باعث شد بازار خیلی دیر اصلاح کند. همچنین این مسئله باعث شد افراد و پول‌های جدید به بازار ما وارد نشوند چرا که بازار را نقدشونده نمی‌بینند.
مدیرعامل سبدگردان داریک پارس، ترس سهامداران به دلیل وضعیت ۶ ماهه گذشته را یکی از عوامل اثرگذار بر ایجاد صف‌های فروش بی‌پایان دانست و ادامه داد: سرمایه‌گذار از ورود پول جدید و به علاوه ماندن در بازار ترس دارد و به نظر منتظر رفع ابهامات موجود است. شهرآبادی با اشاره به این مسئله که به نظر می‌رسد در ماه‌های گذشته اخلال و دست‌اندازی در بازار یکی از عوامل گیر افتادن بازار در وضعیت فعلی بوده است گفت: در ماه‌های گذشته دیده ‌شد که هرگاه صف خریدی شکل می‌گرفت، به صف فروش تبدیلش می‌کردند که این نیز به نوعی اثرگذاری خود را بر بازار داشته است.
وی با تاکید بر حمایت نشدن مستمر بازار گفت: حمایت نشدن بازار در به وجود آمدن شرایط فعلی دخیل است که اگر بازار به مدت دو هفته حمایت شود، پول‌های پارک شده در بیرون بازار به بازار برمی‌گردد و می‌تواند روند خوبی را در پیش بگیرد اما این اتفاق نیفتاد. دولتی که سال گذشته حدود۲۳۰هزار میلیارد تومان از بازار سرمایه تأمین مالی کرده است در حال حاضر هیچ اقدام خاصی برای رفع وضعیت فعلی انجام نمی‌دهد چرا که تا زمانی که حمایت قوی و مستمر صورت نگیرد سهامدار ترسیده، به بازار برنمی‌گردد.

فریز شدن روح بازار
در گفت‌وگو با محمدرضا رستمی فعال و پیشکسوت بازار سرمایه، به بررسی عوامل تاثیرگذار بر ایجاد بحران صف‌های فروش پرداخته شد.

 علت قفل صف‌های فروش بازار سرمایه چیست؟
مباحث سیاسی کشور و مذاکرات هسته‌ای یکی از عواملی است که سهم‌های دلاری محور را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد چرا که همه انتظار کاهش قیمت ارز را دارند و این کاهش قیمت، اثر جدی بر بازار سرمایه خواهد داشت. یکی دیگر از عوامل دخیل را باید افت بازار سرمایه به دلایل مختلف در سال قبل عنوان کرد.
 افتی که دامن‌گیر بازار شده و باعث شده است که سهامداران خرد به دلیل ضررهایی که متحمل شده به سرعت از این بازار خارج شوند. متاسفانه در حال حاضر سهامداران اعتمادشان را نسبت به این بازار از دست داده‌اند. از طرف دیگر جذابیت بازارهایی چون ارز دیجیتال و اتفاقات خوبی که از سمت مجلس و سایر نهادها برای کمک به سرمایه‌گذاری افراد در این بازارها انجام شده، به جایگزین شدن این بازار به دلیل از دستن رفتن اعتماد و ریسک‌های سیاسی که در بازار سرمایه وجود دارد، کمک کرده است.

 بازار سرمایه جذابیتش را از دست داده است؟
این بازار به دلایلی برای سهامدار جذابیتی ندارد، در واقع روح بازار سرمایه به دلیل وجود دامنه نوسان نامتقارن فریز شده و بازیگران جدی نیز نمی‌توانند به این بازار ورو و خروج داشته باشند.تمامی این مسائل بازار سرمایه را به یک فضای کنسرواتیو بدل کرده است.

 چه راهکاری در شرایط فعلی برای رهایی بازار از قفل صف‌های فروش لازم است؟
لازم است که شورای‌عالی بورس با بررسی‌های خود راهکارهای درخوری جهت رفع این معضل ارائه دهد و با بررسی لازم به این راهکارها برسد.

 از عوامل خارج از بازار چه عاملی به سنگین شدن صف‌های فروش دامن‌زده است؟ 
از اردیبهشت ماه سال گذشته دخالت‌های بسیاری از سوی سیاسیون در بازار سرمایه شکل گرفت. از هیجانی کردن بازار در زمان اوج بازار گرفته تا دخالت‌های که هنگام ریزش انجام شد، همه و همه باعث شد که بازار سرمایه نتواند خودش را پیدا کند و سبب بی‌اعتمادی بیشتر به بازار شد و در نهایت صف‌های فروش فعلی را رقم زد.

چالش نامتقارن بودن
سیدابراهیم عنایت، عضو هیأت ‌مدیره شرکت فرابورس ایران نیز در رابطه با قفل شدن بازار و سنگین بودن صف‌های فروش توضیح داد: به نظر یکی از دلایل مهم در بروز این معضل را باید محدود بودن و به ویژه نامتقارن شدن دامنه نوسان دانست.
 در یک دوره زمانی که شامل سال۹۸ و نیمه اول سال۹۹ می‌شود قیمت سهام بدون اینکه توجیه منطقی داشته باشد به شدت افزایش یافت. در حال حاضر بازار برگشته و نیاز به اصلاح دارد و اگر اجازه اصلاح به آن داده نشود خواه ناخواه بر تعداد صف‌های فروش افزوده می‌شود. با منفی۳ یا ۲درصد بعید است که بازار توانایی اصلاح کردن را داشته باشد. از طرفی باید مواظب بود، چرا که باز شدن دامنه نوسان برای سهامداران خرد حقیقی که پس‌انداز زندگیشان را به این بازار آورده‌اند و بسیار نیز متضرر شده‌اند می‌تواند خطرناک باشد. همچنین ممکن است سرمایه‌گذار خرد حقیقی را مجبور به پایین آوردن قیمت سهم برای فروش آن کند.
عنایت توضیح داد: زمانی که دامنه نوسان۵ درصدی اعمال می‌شد همین مسئله موجب بالا رفتن بیش از حد قیمت سهام شد چرا که ضریب اطمینانی به افراد می‌داد که افراد بدون تحلیل و مطالعه و تنها به واسطه سود ۵ درصدی روزانه سهم را خریداری کنند.عضو هیأت ‌مدیره شرکت فرابورس بازارگردانی،‌ اطلاع‌رسانی صحیح و داشتن دید بلندمدت سرمایه‌گذاری را جزو راهکارهای برون‌رفت از شرایط فعلی دانست و گفت: تصمیمات خلق‌الساعه‌ای که مدام عوض می‌شود، باعث شد که چنین صف‌هایی شدت بگیرد. سرمایه‌گذاری با دید بلندمدت در بازار سرمایه نیازمند ثبات در تصمیمات و دید بلندمدت در قوانین و مقررات بازار است که بتواند اطمینان خاطر لازم را به مردم بدهد.
عنایت با اشاره به موافقت با افزایش دامنه نوسان گفت: برخلاف موافق بودن با باز شدن دامنه نوسان نباید این اقدام را به فوریت و به شکل خلق‌الساعه انجام داد، چرا که این مسئله می‌تواند سهامداران خرد بسیاری را دچار مشکلاتی کند. دخالت سیاسیون مختلف در بازار هم در به وجود آمدن وضعیت فعلی بی‌تقصیر نبوده است. اگر سیاسیون مسائل کلان سیاسی را برای بازار سرمایه مهیا کنند، بزرگ‌ترین کمک را به این بازار کرده اند.
 

گلشن بابادی
منبع: هفته نامه اطلاعات بورس شماره ۳۹۶

کد خبر 432018

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
7 + 5 =