۷ دی ۱۳۹۸ - ۱۶:۱۱

کوچ سهامداران از بازار سهام (3)

معاملات غیررسمی رونق می‌گیرد

طرح جدید اخذ مالیات، شفافیت را تهدید می‌کند
معاملات غیررسمی رونق می‌گیرد

زمینه‌ای برای خروج سهامداران و حضور در بازارهای کاذب غیر شفاف فراهم می‌شود

چندی پیش طرحی با عنوان مالیات از عایدی سهام مطرح شده بود که با مخالفت بسیار زیادی مواجه شد. البته باتوجه به شرایط فعلی اقتصادی، تورم و کسری بودجه، این طرح ذهن فعالان بازارسرمایه را به خود مشغول کرد. از نظر فعالان بازار بحث مالیات بر عایدی سهام، اجحاف بر سرمایه‌گذار بوده و اثر مخربی بر بازارسرمایه خواهد داشت. همچنین می‌تواند شفافیت بازار را به یک تهدید بالقوه تبدیل ‌کند. از طرفی هم باعث خواهد شد تا جریان نقدینگی به سمت خروج از بورس سوق پیدا کند. بر این اساس سهامداران و سرمایه‌گذاران هم از بورس فاصله خواهند گرفت. با این اقدام بازارسرمایه کم عمق‌تر می‌شود و لطمه بسیار جدی به این بازار وارد خواهد شد. البته نظر یکی از مدیران ارشد شرکت بورس با نظر کارگزاران بسیار متفاوت بود. به عقیده وی مالیات بر عایدی سهام به نفع سهامداران است.
اگرچه این دیدگاه در ابتدا سرخط رسانه‌ها قرار گرفت، اما شرایط به گونه‌ای پیش رفت که این خبر از تمامی رسانه‌هایی که اقدام به انتشار آن کرده بودندحذف شد؛ گویا این مدیرارشد هم فهمیده بود که تصویب طرح مذکور به ضرر سهامداران تمام خواهد شد. در نتیجه می‌توان گفت حرکت مذکور، احتمال پیاده‌سازی این اقدام را بسیار ضعیف و یا با شکست مواجه خواهد ساخت. باید در نظر داشت تحقق مالیات بر عایدی سهام، در شرایط کنونی که بازار سهام توانسته اندکی در مدیریت نقدینگی مطلوب عمل کند، چاره ساز نخواهد بود. همچنین این موضوع علاوه بر کاهش تعمیق بازار سرمایه، زمینه‌ای برای خروج سهامداران و حضور در بازار کاذب غیر شفاف را فراهم می‌سازد.

معاملات غیررسمی رونق می‌گیرد

انتشار پیش‌نویس قانون جدید مالیاتی و مطرح شدن سرفصل‌های جدیدی همچون مالیات بر سود سپرده‌ها، مالیات بر عایدی سهام، خریدوفروش خودرو، منزل و... نیز فضای ذهنی جامعه را نسبت به آینده مالیاتی کشور و گسترده شدن چتر آن بر کلیه فعالیت‌های اقتصادی، بدبین کرده است.
دریافت مالیات از عایدی از جمله سرفصل‌هایی است که همچون ارزش‌افزوده به عنوان ابزاری جدید برای گسترش پایه مالیاتی دولت‌ها مورد استفاده قرار گرفته و در سایر کشورها نیز بسته به فراهم بودن زیرساخت‌های نرم‌افزاری، چنین سیاست‌هایی عملیاتی شده‌اند. در حال حاضر نیز، اخذ مالیات بر عایدی اشخاص حقیقی به عنوان یکی از حساسیت‌زاترین بخش‌های پیش‌نویس قانون مالیاتی جدید مورد بحث قرار گرفته است. مالیات بر عایدی سهام، موضوعی است که در دنیا به عنوان مالیات مضاعف مرسوم است. سهامداران شرکت‌ها در عملکرد یک بنگاه اقتصادی، در پایان سال بر روی سود شرکت خود مالیات پرداخت می‌کنند. در پیش‌نویس مذکور، دولت اعلام کرده که آماده است تا از عایدی ناشی از مابه‌التفاوت قیمت خرید و فروش دارایی‌های اشخاص حقیقی، مالیات اخذ کند و این نوع مالیات، بسته به زمان نگهداری دارایی و گردش آن متفاوت است.
 اجرای این سازوکار مالیاتی بر روی کاغذ کار چندان ساده‌ای نیست و در مرحله عمل بسیار پیچیده خواهد بود، از دیگر سو اجرای این نظام مالیاتی، در همه بازارها رکودآفرین خواهد بود و فعالان بازارها را به سمت معاملات غیررسمی هدایت خواهد کرد و این یعنی افزایش ریسک سیستماتیک فعالیت اقتصادی در کشور. باید گفت کارمزد این گونه مالیات باعث می‌شود، رفتار نگهداری سهم بسیاری از سهامداران تغییر یابد که در بسیاری از مقاطع خاص، اقدام به فروش سهم خود نکنند و در نتیجه دوره نگهداری سهام بیشتر خواهد شد. همچنین در بسیاری از مواقع هم، سهامداران ترجیح می‌دهند که سهم خود را در بلندمدت نگه دارند و سود تقسیمی آن را دریافت کنند. پس، نتیجه مالیات بر عایدی سهام می‌تواند تغییر درذائقه بخشی از بنگاه‌های بزرگ اقتصادی، مثل شرکت‌های سرمایه‌گذاری و صندوق‌ها ایجاد کند. در حوزه بازارسرمایه نیز ردیابی حساب خریدوفروش بیش از یک میلیون کد فعال بورسی و رصد معاملات روزانه آن‌ها و محاسبه سود و زیان حاصل از این عملیات به سادگی امکان‌پذیر نیست، از دیگر سوء الزام نهادهای مالی به پرداخت چنین مالیاتی نیز منجر به فرار سرمایه‌ها از بازارسرمایه، کاهش حجم معاملات و کم‌عمق شدن بازار و روی زمین ماندن دارایی‌های در شرف عرضه دولتی است که ردیف بودجه قابل‌توجهی برای آن تعیین شده است. مجموعا اثر این سیاست، فرار سرمایه‌ها از بازارهای رسمی همچون بورس است، که اجرای آن به سادگی امکان‌پذیر نخواهد بود.

  • محمد مهدی بحرالعلوم- مدیرعامل کارگزاری بانک مسکن
  • شماره 336 هفته نامه اطلاعات بورس - صفحه 15
کد خبر 410987

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 1 =