حال و آینده ساز و کار مالی ایران - اروپا و شرایط شرکت های کوچک و متوسط

با پردازش اولین تراکنش اینستکس و در صورت تخصیص خط اعتباری یا وارد شدن طرف ثالث، امکان کار کردن با شرکت‌های کوچک و متوسط ایرانی مقدور خواهد بود اما برای شرکت‌های بزرگ ، موانع سخت‌تر هستند.

به گزارش صدای بورس به نقل ازوال‌استریت‌ژورنال، در حالی اولین تراکنش‌ اینستکس هفته گذشته وارد مرحله پردازش شد که از روزی که وزرای خارجه سه کشور انگلستان، فرانسه و آلمان از راه‌اندازی کانال مالی برای پشتیبانی تجارت با ایران موسوم به اینستکس خبر دادند (بهمن ۹۷) تا اولین تراکنش، قریب به ۵ ماه زمان برد و باعث شد این تحلیل که اینستکس تنها یک نماد سیاسی برای نشان دادن اراده اروپا در حفظ برجام است، تقویت شود.با وجود پردازش اولین تراکنش‌ها در اینستکس، همچنان خواسته‌های ایران از این سازوکار مالی با اقدام اروپا فاصله قابل‌توجهی دارد. اینستکس راه‌اندازی شد تا کمی از خسارات ایران در اثر خروج آمریکا از برجام جبران شود. قرار بود در مرحله اول تجارت ایران با ۳ کشور آلمان، انگلستان و فرانسه را پوشش دهد. در ادامه در صورت گسترش فعالیت‌ها، کشورهای دیگر نیز می‌توانستند به این سازوکار بپیوندند. کارکرد اصلی اینستکس، سهولت تجارت برای طرف ایرانی است.از طریق این ساز و کار ، ایران روی کاغذ می‌تواند با فروش کالا یا نفت به کشورهای اروپایی، درآمد را در اینستکس نگهداری کند و سپس با استفاده از آن نیاز وارداتی را از اروپا تامین کند. در این سازوکار، ایران به‌طور مستقیم به درآمدها دسترسی ندارد بلکه می‌تواند از سوئیفت اروپایی برای پرداخت تعهدات در قبال خرید کالا از شرکت‌های اروپایی اقدام کند.

برای استفاده از این سازوکار یک شعبه از این کانال مالی در ایران و یک شعبه به میزبانی پاریس در اروپا راه‌اندازی شده است. اینستکس در گام‌های نخست کالاهای بشردوستانه یعنی غذا و دارو را در بر می‌گیرد. در واقع کالاها و خدماتی که تحت تحریم‌های آمریکا یا اتحادیه اروپا هستند از طریق اینستکس قابلیت معامله نخواهند داشت.اهدافی که برای اینستکس در زمان راه‌اندازی ذکر شد به نظر دور از دسترس بود. چراکه برای تحقق ۵ ماه زمان برد. اخیرا عبدالناصر همتی رئیس بانک مرکزی اعلام کرده تا زمانی‌که صادراتی به کشورهای اروپایی نداشته باشیم، وارداتی هم نداریم. از این‌رو اروپایی‌ها یا باید نفت بخرند یا خط اعتباری تخصیص دهند. هر کدام از این دو اقدام اینستکس را ظرف یک هفته عملیاتی خواهد کرد. این اظهارات نشان می‌دهد که اروپا هیچ‌کدام از دو روش مذکور را تا نشست اخیر کمیسیون مشترک برجام، پی نگرفته بود.اینستکس نیاز به منابع ورودی دارد تا ایران از طریق آن بتواند، کالاهای وارداتی را در اروپا خریداری کند. این منابع از دو روش قابل تحقق است. اول صادرات نفت یا کالاهای غیرنفتی از تهران به اروپا و تخصیص خط اعتباری از اروپا یا کشور ثالث به ایران.با توجه به اینکه تحریم آمریکا، در درجه اول درآمدهای نفتی ایران را هدف گرفته است، بهترین روش برای ایران، تامین مالی اینستکس از طریق فروش نفت است اما به نظر چنین موردی از دسترس دور است و اروپا و شرکت‌های اروپایی تمایلی به تقبل ریسک خرید نفت از ایران ندارند.

روش دوم تامین مالی اینستکس، اختصاص خط اعتباری از سوی طرف اروپایی است تا ایران از طریق آن بتواند کالاها و خدمات مورد نیاز را از شرکت‌های اروپایی خریداری کند.به نظر اروپا ، روش دوم را آغاز کرده تا امکان واردات برای ایران ممکن شود. البته زمزمه‌هایی هم مبنی بر تمایل چین برای وارد شدن به‌عنوان طرف ثالث به اینستکس، شنیده می‌شود. اگر تخصیص خط اعتباری یا وارد شدن طرف ثالث جدی باشد و تداوم یابد، حداقل امکان کار کردن با شرکت‌های کوچک و متوسط برای ایران مقدور خواهد بود. اما در مورد شرکت‌های بزرگ، موانع سخت‌تر هستند.نکته‌ای که وجود دارد اینکه هدف این ابزار مالی، ایجاد کانالی برای محافظت تجارت ایران و اروپا از تحریم‌های آمریکا است. این کانال قرار نیست خسارت‌های احتمالی برآمده از تحریم شرکت‌های اروپایی بابت تجارت با ایران را پوشش دهد.با توجه به اینکه شرکت‌های اروپایی در تجارت با ایران آزاد هستند و تحت سلطه دولت‌ها قرار ندارند، تا زمانی‌که ضرر تحریم آمریکا از منافع حاصل از تجارت با ایران بیشتر باشد، امید چندانی به ورود شرکت‌های بزرگ اروپایی به اینستکس وجود نخواهد داشت. از همین‌رو همان‌طور که مقامات ایرانی اعلام کرده‌اند، اینستکس تنها یک ابزار و گزینه در کنار دیگر ابزارها برای عبور از شرایط فعلی است.

کد خبر 408041

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
1 + 5 =