شرکتهای کوچک و متوسط (با مالکیت یک یا چند کارآفرین) نقش مهمی در اقتصاد کشورها بهویژه در بخش اشتغالزایی ایفا میکنند. به عنوان نمونه، این گروه از کسب و کارها حدود 99 درصد از کسب و کارهای اتحادیه اروپا را تشکیل میدهند. به همین دلیل، حمایت از ادامه فعالیت، رشد و نوآوری آنها از اهمیت زیادی برخوردار است. با این حال، یکی از بزرگترین چالشهای این کسب وکارها، دشواری تأمین مالی است و علت آن، نبود اطلاعات کافی است که ارزیابی وضعیت و خدمترسانی به آنها را سخت و پرهزینه میکند.
در این راستا، کمیسیون اروپایی در حال بهبود فضا و روشهای تأمین مالی برای کسب و کارهای خرد و متوسط در اروپاست. همکاری با مؤسسات مالی برای افزایش سهم وام اعطایی به کسب و کارهای کوچک و متوسط و انجام سرمایهگذاریهای ریسکپذیر در آنها از طریق ابزارهای مالی مختلف، بخشی از این فعالیت را تشکیل میدهد. کمیسیون اروپایی همچنین به کشورهای عضو اتحادیه اروپا کمک میکند تا سیاستها و برنامههای مناسب و موفق در این زمینه را با یکدیگر به اشتراک بگذارند و از این طریق، از مزایای تجربیات دیگران نهایت استفاده را ببرند. برنامههای تأمین مالی اتحادیه اروپا عموما به صورت سرمایهگذاری مستقیم نیست بلکه کمکها از طریق نهادهای محلی، منطقهای یا ملی یا واسطههای مالی همچون بانکها و نهادهای مالی ریسکپذیر با استفاده از ابزارهای مالی انجام میشود. در برخی کشورهای توسعه یافته، حمایتها و مشوقهای دولتی اندکی برای تأمین مالی کسب و کارهای کوچک و متوسط ارائه میشود، اما در برخی دیگر، تضمینهای دولتی و اقدامات حمایتی موجب کاهش ریسک و هزینههای تأمین مالی این گروه میشود. مجمع جهانی تأمین مالی SMEها که در سال 2012 پایهگذاری شد، از جمله نهادهایی است که در زمینه تأمین مالی کسب و کارهای کوچک و متوسط فعالیت میکند. به گفته این نهاد، حدود 200 میلیون SME در سراسر جهان نیازمند تأمین مالی برای سرمایهگذاری، رشد و اشتغالزایی هستند. این گروه، 90 درصد کسب وکارها، نیمی از تولید ناخالص داخلی و دوسوم اشتغالزایی جهان را بر عهده دارد. این آمار گویای اهمیت SMEها در جهان است.
امروزه روشهای مختلفی برای تأمین مالی کسب و کارهای کوچک و متوسط وجود دارد. بسیاری از کسب و کارهای کوچک از وامهای بانکی یا استقراض از دوستان و آشنایان استفاده میکنند و کسب و کارهای متوسط، علاوه بر اینها از روشهای دیگری همچون جذب سرمایهگذار یا سرمایهگذاری جمعی نیز سود میبرند. شرکتهای کوچک با سرمایه اولیه مناسب که معمولا در زمان کوتاهتری به سوددهی میرسند، واجد شرایط تأمین مالی از طریق فروش سهام هستند. «سهام» نشاندهنده میزان مالکیت صاحب کسب و کار و سرمایهگذاران در یک شرکت است. بنابراین، تأمین مالی از طریق سهام به معنای فروش بخشی از مالکیت و منافع حاصل از آن به سرمایهگذاران است.
در حال حاضر روشهای متعددی برای سرمایهگذاری و تأمین مالی از طریق واگذاری سهام وجود دارد که در اینجا، به نقل از وبسایت The Balance به چند مورد مهم آنها که در آمریکا رایج است، اشاره میشود.
دوستان و آشنایان
برای مالکان کسب و کارهای کوچک که دارای روابط فامیلی قوی و شبکه اجتماعی گسترده هستند، جذب سرمایهگذار از این طریق سادهترین روش است. البته این روش در عین سادگی، پرخطر نیز هست، چرا که در صورت شکست طرح کسب و کار، ارتباط فامیلی و دوستی به خطر میافتد. بنابراین، کسانی که قصد دارند از این روش جذب سرمایه استفاده کنند، بهتر است به عواقب آن هم توجه داشته باشند.
شرکتهای سرمایهگذاری
سازمان کسب و کارهای کوچک (SBA) مسئولیت اجرای برنامهای تحت عنوان «شرکتهای سرمایهگذاری کسب و کارهای کوچک» را به عهده دارد که وظیفه آن، صدور مجوز برای تأمین مالی کسب و کارهای کوچک است. این سازمان از سال 1953 تاکنون امکان ارائه وام، تضمین وام، انعقاد قرارداد، مشاوره تأمین مالی و کمکهای دیگر را برای میلیونها کسب و کار کوچک فراهم کرده است. در حالی که این نوع از تأمین مالی بسیار رقابتی است، اما نسبت به سرمایهگذاریهای ریسکی از الزامات پذیره نویسی و تضمین کمتری برخوردار است. بنابراین، روش بسیار خوبی برای تأمین سرمایه مورد نیاز به شمار میرود.
سرمایهگذار یاور
سرمایهگذاران یاور یا حامی که اغلب از جمله افراد یا گروههای ثروتمند هستند، علاقه زیادی به سرمایهگذاریهای زودبازده و پرسود دارند و درباره کسب و کارهایی در آنها سرمایهگذاری میکنند، بسیار جدی و سختگیر هستند. برخی از این گروههای یاور دهها سرمایهگذار دارند که علاقمند به تأمین مالی کسب و کارهای نوپا هستند. این گروهها همچنین دانش فنی و اجرایی در اختیار استارت آپها قرار میدهند.
تأمین مالی مزانین
مزانین (Mezzanine) در واقع نوعی تأمین مالی مختلط یا دوگانه مرکب از بدهی و سهام است. اگر همه چیز به درستی پیش برود، وامدهنده اصل پول و سود خود را دریافت میکند. اگر به هر دلیلی، شرکت با شکست روبهرو شود، وامدهنده حق دارد طلب خود را به سهام یا مالکیت بخشی از کسب و کار تبدیل کند. این روش به وامدهنده امکان میدهد تا ضمن محافظت از سرمایه خود نسبت به سود آتی نیز مدعی باشد. از سوی دیگر به مالک کسب و کار اجازه میهد، مادامی که فعالیتهایش سودآور است، مالکیت صددرصد کسب و کارش را در اختیار داشته باشد.
سرمایهگذاری ریسکی
اگر به تأمین مالی از طریق سرمایهگذاران ریسکی بپردازید، آنگاه باید سهمی از کسب و کار خود را به آنها بدهید و در هیئت مدیره نیز نماینده این سرمایهگذاران را عضو کنید. معمولا این نوع سرمایهگذاران به دنبال بازده بالا و سود فراوان هستند. بنابراین برای جذب آنها باید کسب و کار پرسودی داشته باشید.
تأمین مالی با حق ویژه
نوعی از سرمایهگذاری در فروش آتی یک کالا یا محصول است. این نوع تأمین مالی که کمتر از موارد پیشگفته رایج است، هزینههای نقدی کسب و کارها را تأمین میکند. وقتی شرکت به سوددهی رسید، وامدهنده در قبال سرمایهگذاری خود از حق ویژهای مثل درصدی از فروش محصولات برخوردار میشود. این نوع تأمین مالی دارای مزایای زیادی است. مثلا اینکه مالک یک کسب و کار به سرمایه مورد نیاز دست پیدا میکند اما در عین حال بخش بزرگی از مالکیت خود بر شرکت را نیز حفظ میکند. این موضوع، انگیزه آنها برای ادامه فعالیت، گسترش آن و ارائه نوآوری در کار را تسهیل میکند.
- حبیب علیزاده- خبرنگار
- شماره ۲۹۳ هفته نامه اطلاعات بورس - صفحه۴
نظر شما