کارت قرمز به عرضه‌های سال ۹۶

هرچند برخی با استدلال گسترش بازار به دفاع از این اقدام پرداختند ولیکن واقعیت این بود که عرضه های اولیه به دلیل ضعف ارزیابی شرکت های تازه وارد و به خصوص تقسیم سهم به روش بوک بیلدینگ(ثبت سفارش ) به مذاق بازار خوش نیامد ونمی آید.شاید به این دلیل بود که با کشیدن ترمزعرضه های اولیه ،سال 96 پلاک تنها 7 شرکت در بورس و10شرکت در فرابورس کنار سایر همسایگان نصب شدو در این میان عرضه «های وب» با حاشیه های زیادی همراه گشت. شایدبرای همین است‌که روح اله حسینی مقدم معاون ناشران و اعضاء بورس تهران در تازه ترین اظهار نظر برای عرضه های اولیه سال جاری گفته است: هنوزهیچ برنامه ریزی برای شروع عرضه ها در سال ۹۷ انجام نشده است.وی اظهار امیدواری‌کرده؛ با برنامه ریزی بورس مبنی بر عرضه اولیه 12 شرکت ، بتوان‌در صورت مطلوب بودن شرایط بازار این عرضه ها را عملی کرد.

منشور عرضه‌ اولیه

درکلیت عرضه های اولیه بازیگران بازار سرمایه نگاه های مختلفی دارند، موافقان افزایش عرضه های اولیه ، بر این باورند که ورود شرکت های جدید منجر به رشد پایه ای بازار سرمایه شده و اندازه بازار را توسعه می دهد. همچنین این گروه بیان می کنند عرضه های اولیه می تواند تنوع صنعتی و شرکتی بازار را افزایش داده و ضمن کاهش ریسک ، عمق بازار را افزایش دهد. مشخصه ها و نحوه مدیریت عرضه های اولیه ، زمان مناسب ، نحوه ارزشیابی سهام ،نحوه کشف قیمت و شیوه های مورد استفاده نظیر حراج و ثبت سفارش ، میزان و درصد سهام قابل عرضه، درجه اتکا به داده های آماری و مالی شرکت مورد عرضه و میزان اعتبار مشاور عرضه از موارد بسیار مهم است که فعالان بازار موفقیت بیشتر و ساماندهی وضعیت عرضه های اولیه را در گرو اجرای هرچه درست آنها می دانند.

تب سرد عرضه ها

با همه این باید و نبایدها سهام 17 شرکت سال گذشته در بورس و فرابورس برای اولین بار عرضه شد، در پاسخ به سوال هفته نامه بورس برخی از مدیران کارگزاری ها که بیش از سایر فعالان بازار درچندو چون عرضه های اولیه قراردارند به تحلیل نکات مثبت و منفی این عرضه‌ها پرداختند. سید ابراهیم عنایت ،مدیرعامل کارگزاری بانک سپه در تحلیل خود از دستاورد عرضه های سال گذشته به ارائه آمارو ارقام حاصل شده از فروش سهم اولی ها پرداخت. تحلیلی مستند که نشان ازضعف تازه واردان بازار سرمایه داشت.

این مدیر باسابقه به بازگشایی پرونده فرابورس پرداخته و گفت : تبرک، هتل پارسيان كوثر اصفهان و آسیا سیر ارس بیشترین ارزش معاملاتی را ثبت کردنداما به لحاظ بازدهی و سودی که نصیب سهامداران کردند، شرایط کاملا متفاوت است. آسیا سیر ارس«حاسا»، بعد از عرضه در قیمت 1200 ریال، 5 روز متوالی صف خرید بود که تا زمان ریزش سهم در قیمت 1530 ریال، بازدهی 5/27 درصدی را نصیب سهامداران کرد.عرضه اولیه سهام تبرک نیز که روزهای پایانی 96 انجام شد،عرضه کاملا ناموفقی بوده و با توجه به عرضه در سطح قیمت 1381 ریال، معاملات آن در درصدهای پایین دنبال شد و عایدی چندانی برای سهامداران در پی نداشت. وی در بین سهام عرضه شده در فرابورس، مبین وان کیش را موفق ترین عرضه اولیه اعلام کرده و افزود: این سهم تا زمان ریزش قیمت در 10526 ریال، سود 200 درصدی را نصیب سهامداران کرد.

عنایت در ادامه با اعلام ارزش 5/4289 میلیارد ریالی عرضه های اولیه در بورس از میان قطار عرضه ها با اشاره به اینکه سهام «چدن»، «های وب « و «شوینده» به ترتیب بیشترین بازدهی را برای سهامداران به دنبال داشته و رضایت آنان را کسب کرده اند اظهارداشت : «های وب» در قیمت 2850 ریال عرضه و با ریزش در4590 ریال، سودی برابر با 61 درصدی برای سهامداران در پی داشت. قیمت این سهم در ادامه روند صعودی را در پیش گرفت و به قیمت های بالاتر از 6000 ریال نیز رسید. «چدن» نیز در قیمت 1950 ریال عرضه شده و تا 3215 ریال افزایش قیمت داشته و بازدهی آن تا زمان ریزش سهم تقریبا 65 درصد بوده است. قیمت این سهم بعد از ریزش، روند نزولی را ادامه داده بطوری که در پایان سال ، قیمت آن به 2226 ریال رسید. مدیرعامل کارگزاری بانک سپه ضعیف ترین وناموفق ترین عرضه اولیه انجام شده بورس 96 را مربوط به سهم سرمایه گذاری شفادارو اعلام کرد چرا که تا زمان ریزش توانست تنها 7/2 درصدی عایدی‌ برای سهامداران داشته باشد. جالب آنکه قیمت این سهم در پایان سال مالی گذشته به 3968 ریال رسید که کمتر از قیمت عرضه اولیه بود.

کم کاری دررصد اطلاعات شرکت ها

هادی علی جانی ،کارشناس معاملات کارگزاری مبین سرمایه در مقدمه تحلیل خود از روند عرضه های 96 روش توزیع سهام را مدنظر قرارداده و گفت: برای واکاوی این مهم ابتدا باید به تحولات روش عرضه ها پرداخت.از سال 95 روند تخصیص عرضه ها به ثبت سفارش تغییر پیدا کردبه این ترتیب که طبق شرایط فعلی هر تعداد کد حقیقی و حقوقی متقاضی می توانند خریدکنند اما هم تعداد و هم دامنه قیمت گذاری مشخص است. در این روش با نقاط قوت و ضعف، این امکان وجود دارد که سهام شرکت فوق در سقف قیمتی معامله نشده و حراجی چند قیمتی رخ دهد.

این کارشناس معاملات باگذر از روش واگذاری سهام شرکت های تازه وارد درنتیجه گیری کلی از خروجی عرضه های 96 اشاره داشت که؛ بازار سال موفقی را در ارتباط با روند عرضه های اولیه پشت سرنگذاشت. فروش سهام چند شرکت در روزهای عرضه لغو شد که می توان به شرکت های سرمایه گذاری پتروشیمی ساختمان خلیج فارس با نماد «وپسا» وپرداخت الکترونیک سامان کیش با نماد «سپ» اشاره کرد مساله این است که صورت‌های مالی این شرکت‌ها نیاز به بررسی و تحلیل بیشتر دارد.

علی جانی با تاکید بر اینکه نهاد ناظر بازار باید دقت نظر بیشتری را در بررسی صورت‌های مالی شرکت ها خرج می کرد، افزود : وقتی شرکتی به بورس یا فرابورس راه می‌یابد تا سرمایه گذارانی را با خود شریک کند باید به این سوال پاسخ دقیق داد که آیا در نحوه شناسایی درآمد این ناشران ابهام وجود داردیا خیر؟ به طور مثال در ارتباط با شرکت های صنعت پرداخت بانک مرکزی چندی پیش خواستار بازنگری در نحوه شناسایی درآمدهای این شرکت ها(در ارتباط با شاپرک)شد که افت محسوس قیمت تابلوی آنها را به دنبال داشت. وقتی ابهام از این صنایع مرتفع نشده عرضه شرکتی جدید بدون درنظر گرفتن اثر این بخشنامه ممکن است موجب سردرگمی سرمایه گذارانی شود که می‌خواهند سهام این شرکت را خریداری کنند، در این صورت با اقبال از سوی خریداران مواجه نخواهند شد .همچنین قیمت گذاری های این عرضه ها باید با قیمت هایی جذاب همراه باشد تا برای سرمایه گذاران انگیزه خرید ایجاد شود.

• شماره ۲۴۳ هفته نامه بورس - صفحه۵