بازار سرمایه، مبنای توسعه اقتصادی یا طفیلی بازار پول

سرمقاله/ ولی نادی قمی، مدیرعامل شرکت تأمین سرمایه نوین؛ نظام‌های اقتصادی همواره بر مبنای میزان کارآمدی در تخصیص منابع سرمایه‌گذاران و ایجاد پیشرفت و رفاه اقتصادی مورد قضاوت قرار می‌گیرند.

وقتی کشوری از الگویی کارآمد برای تخصیص سرمایه به بخش‌های مختلف اقتصادی برخوردار است، مردم آن کشور از پیشرفت و رفاه اقتصادی و اجتماعی بهره‌مند می‌شوند. تجهیز و تخصیص منابع سرمایه‌گذاران به فعالیت‌های اقتصادی از طریق بازار پول و بازار سرمایه صورت می‌گیرد.

درحال حاضر در برخی از کشورهای پیشرفته دنیا، بانک‌ها (بازار پول) محور توسعه قرار گرفته‌اند و در برخی دیگر، بازار سرمایه مبنای توسعه و پیشرفت اقتصادی است. البته توسعه و پیشرفت اقتصادی صرفا از مجرای یک بازار صورت نمی‌پذیرد و هر کشور توسعه یافته‌ای از مواهب آن بازاری که محور توسعه اقتصادی قرار نگرفته است، برخوردار می‌شود. در ایران، نظام اقتصادی با محوریت بانک‌ها بنا شده است اما به بازار سرمایه نه به عنوان بازار کمکی بلکه به عنوان طفیلی نگریسته شده است.

بیش از 125 سال از تاسیس اولین بانک در کشور و ۵۷ سال از تاسیس بانک مرکزی زمان می‌گذرد اما شواهد نشان می‌دهد که نظام بانکی در ایران برای تخصیص بهینه منابع ناکارآمد بوده است. این سیستم قادر نبوده است که منابع سپرده‌گذاران را به درستی تخصیص داده و مانع از شکل‌گیری مطالبات معوق در سطح وسیع شود. به‌علاوه، ایجاد حجم عظیمی از نقدینگی از طریق اعطای سود بالا به سپرده‌های بانکی (که خود مانع ترویج روحیه ریسک‌پذیری، سخت‌کوشی و کارآفرینی می‌شود)، نرخ تورم بالا، بیکاری فزاینده و عدم مدیریت دقیق ریسک‌های نقدینگی و اعتباری ازجمله مشکلاتی است که ناشی از به بازی نگرفتن بازار سرمایه در تجهیز و تخصیص منابع است.

اگرچه ۵۰ سال است که از تاسیس بورس زمان گذشته است اما همچنان به عنوان یک بازیگر جدی به آن توجه نمی‌شود. بازار سرمایه نیز تاکنون خود را تحت سیطره بازار پول دیده است و بسیاری از نهادهای مالی فعال در این بازار و نقدینگی موجود در بورس‌ها عمدتا از محل تجهیز منابع بازار پول، تأمین مالی شده‌اند. به نظر می‌رسد که افزایش نقش بازار سرمایه در تجهیز و تخصیص منابع، راهی است که می‌تواند ضمن افزایش روحیه ریسک‌پذیری و کارآفرینی در بین آحاد مردم، زمینه را برای توسعه و رشد باثبات اقتصاد کشور هموار ساخته و رفاه اقتصادی و اجتماعی را موجب شود. به این منظور حداقل اقدامات زیر اجتناب‌ناپذیر است.

۱- الگو قراردادن بازار سرمایه یکی از کشورهای پیشرفته نظیر ژاپن، و برقراری ارتباط با آنها جهت انتقال تجربیات در کنار مطالعه دقیق قوانین، خط مشی‌ها، اولویت‌ها، نظارت‌ها و...

۲- تدوین قانون جامعی درخصوص تجهیز منابع، سرمایه‌گذاری و اوراق بهادار، حفظ حقوق سرمایه‌گذاران خرد و سهامداران اقلیت

۳- بسط زیرساخت‌های تکنولوژی اطلاعات جهت تجهیز منابع، تخصیص منابع و تسویه وجوه

۴- کاهش کارمزدهای خرید و فروش اوراق بهادار و در واقع اصطکاک بازار

۵- ترویج فرهنگ شفافیت، خلاقیت و نوآوری به عنوان ویژگی‌های اصلی بازار سرمایه و ممانعت از اقدامات و دستورالعمل‌های مانع این ویژگی‌ها

 

  • شماره ۲۳۹ هفته نامه بورس - صفحه۴
کد خبر 391590

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
7 + 2 =