جلسات شورای عالی بورس که سالها به ندرت خبری از اتفاقات آن به بیرون درز میکرد به لطف استفاده بهینه از فناوری و شبکههای اجتماعی هنوز اعضای شورای بورس به جلسه بعدی خود نرسیده اند از محتویات و دستورات آن پرده برداری میشود و اطلاعات آن را به عموم جامعه به خصوص سرمایه گذاران میرسد. در کنار این اقدام، در روزهای نخست دستور اکید برای جمع آوری سفره سوی استفاده کنندگان از اوراق اسناد خزانه بانکی (سخاب) را که در انتظار یک تصمیم قاطع بود، صادر و بازار سیاه اوراق بدهی را جمع کرد. در گام بعد رویه بازگشایی و توقف نمادها را که دارایی بخش قابل توجهی از سرمایه گذاران را حبس کرده بود اصلاح کرد تا دستورالعمل بازگشایی نمادهای معاملاتی پس از 12 سال اصلاح شود.
در آخرین جلسه شورای بورس که اعضای هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار هم در آن حضور داشتند در راستای کاهش نوسانهای غیرمعمول و هیجانی سهام در بورس «صندوق تثبیت بازار سرمایه « مجوز فعالیت گرفت.
بر اساس اعلام کانال رسمی مسعود کرباسیان هدف اصلی از راه اندازی این صندوق، اطمینان بخشی برای مقابله با مخاطرات و نوسانهای قابل توجه در بازار سهام و پوشش ریسکهای خاص وارده بر بازار به منظور کاهش آسیب سهامداران خرد است و تشکیل این صندوق، به عنوان یکی از زیرساختهای بازاری کارآمد و عمیق، سبب افزایش ثبات، افزایش نقدشوندگی و کاهش ریسک بازار سهام کشور میشود.
اما آنچه تجربه صندوقهای مانند توسعه بازار، سپاس و بازارگردانها نشان میدهد با توجه مسوولیت سنگین مدیریت این ابزارها، گاهی اوقات این ابزارها از هدف اصلی خویش منحرف شده و به جای ایفای نقش در مواقع اضطراری بازار سهام، از این ابزار بیشتر در راستای حفظ شاخص در روزهای قرمز بازار استفاده شده است. خرید سهام شاخص ساز در روزهای منفی بازار توسط این دست صندوقها، بلوک زنیها، حمایتهای اجباری سهامداران عمده از سهام در روزهایی که شاخص با کاهش همراه است و ایجاد صندوقهای بازارگردانی و سایر اقداماتی از این دست، اندک اندک زنجیره ای ایجاد کرد که این گمان را در ذهن گروهی از سرمایه گذاران بازار سرمایه بوجود آورد که شاید سازمان بورس قصد دارد با ایجاد این ابزارها به حمایت از شاخص اقدام کند. هرچند شاید در ابتدا نیت طراحی و به کار گیری این ابزارها حمایت از سهامداران به ویژه سهامداران خرد باشد اما بعدها از اهداف خود منحرف شده و به شاخصسازی روی آوردهاند.
اما این بار، با توجه به ساختار هیات امنای کاملا دولتی این صندوق، مراقبت از نحوه فعالیت آن فرایند بسیار ضروری به نظر میرسد تا این صندوق به ویروس حفظ شاخص، همان پاشنه آشیل بازار سرمایه مبتلا نشود.
چرا که بعد از ساختار جدید بورس بر اساس قانون مصوب سال 1384 و تشکیل سازمان بورس و اوراق بهادار، بدعت سنجش عملکرد مدیران سازمان بورس با رشد شاخص را پایه گذاری کردند و پس از آن مجبور شدند برای حفظ و ارتقا عملکردشان همیشه حفظ و رشد شاخص بورس را مد نظر قرار داده و اندک اندک به دغدغه اصلی آنها تبدیل شد . چسبندگی به شاخص در حالی گریبان مدیران بورس را گرفته که حتی مدیرانی که پیش از حضورشان در بدنه بورس منتقد این اقدامات و اتفاقات بودند، بعدها با نشستن بر این جایگاه به دام شاخص سالاری افتادند و به جای اینکه با تأمین مالی بلند مدت و ارزان قیمت برای بنگاهها، بستر را برای روان تر شدن چرخ اقتصاد فراهم کنند، در دامی که خودشان برای خودشان پهن کرده بودند، گرفتار شدند و شاید تا به امروز هم گرفتار این میراث وسوسه انگیز باشند.
به طور قطع آسیب شناسی رفتار پیشینیان در راه اندازی چنین ابزارهای میتوانند نقشه راهی برای صندوق تثبیت بازار سرمایه باشد تا این مسیر هموار تر شود و در راستای اهداف تعیین شده حرکت کند.
امید است وزیر اقتصاد در ادامه تحولات بنیادین به جریان اقدامات مثبت که در روزهای اخیر، سهامداران را به حل مشکلات کهنه امیدوار کرده است، ادامه پیدا کند و گرفتار شاخص سازی نشود.
نظر شما