بورس ایران، بازاری محلی با منابع محدود

سارا ترابی؛ خبرنگار/ بازار سهام ایران به دلیل محروم ماندن از بسیاری ظرفیت‌ها در مقایسه با کشورهای پیرامونی، به شدت محلی بوده و منابع اندکی در اختیار دارد. این ادعا در نتیجه مطالعه تحقیقی کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق ایران حاصل شده است.

این کمیسیون طی مطالعه‌ای، بورس ایران را با بورس کشورهای هم‌تراز (کشورهای منطقه) بر اساس مقایسه تطبیقی، بررسی و نقاط ضعف و قوت آن را شناسایی کرده است. نکته مهم در این گزارش آن است که بازار سهام ایران هرچند بسیار قدیمی‌تر از بسیاری کشورهای نوپا در حوزه خلیج‌فارس بوده اما درصد کمی از اقتصاد کلی را تشکیل می‌دهد و اقبال زیادی برای رشد و گسترش در کل فضای اقتصادی کشور ندارد.

پژوهش پیش رو به مقایسه بازار سهام ایران با بازار سهام 10 کشور در منطقه می‌پردازد؛ کشورهایی مانند ترکیه، عربستان، قطر، بحرین، اردن، مصر، قبرس، قزاقستان، دوبی و ابوظبی در این لیست قرار دارند. در این مطالعه سنجه‌های مهم بازار سهام کشورها با استفاده از آمار رسمی اعلام‌شده آنها به فدراسیون بورس‌های بین‌المللی در ژانویه 2017 مورد بررسی و مقایسه قرار گرفته است.معیارهای مورد ارزیابی برای مقایسه بازار سهام در کشورها از اندازه بازار آنها آغاز می‌شود که با سنجه ارزش بازار نمایش داده می‌شود. بیشترین سهم این معیار در بین یازده کشور یاد شده با بیش از 442 میلیارد دلار به عربستان اختصاص دارد که نسبت به تولید ناخالص داخلی این کشور 69 درصد برآورد می‌شود. در ایران نسبت ارزش بازار سهام به تولید ناخالص داخلی 23 درصد است و بازار سهام ارزش 98 میلیارد دلاری دارد. کمترین میزان نیز با 2 میلیارد دلار به کشور قبرس تعلق دارد.

سنجه دیگر قابل‌مقایسه، ارزش سهام معامله شده در بازار سهام است که در میان کشورهای مورد بررسی بالاترین ارزش به ترکیه و عربستان اختصاص دارد. از طرفی سرعت گردش معاملات که نسبت ارزش معاملات به ارزش کل بازار سهام است نیز در این دو کشور فاصله بسیار معناداری نسبت به بقیه دارند. این نسبت بالای 200 درصد در ترکیه بوده و در مقایسه با ایران به 10 درصد می‌رسد که نشان از عدم پویایی، عدم تحرک پذیری و نقدشوندگی پایین سهام در ایران در مقایسه با بازارهای سهام بزرگ در منطقه دارد.
همچنین تعداد شرکت‌های پذیرفته شده در بورس نسبت به دیگر کشورها در ایران رقم بالاتری را نشان می‌دهد. در این بین سیاست خصوصی‌سازی و واگذاری سهام و وجود صنایع متنوع از قبل از انقلاب در ساختار اقتصادی ایران تا حد زیادی عامل این برتری است اما در حالی که دولت طی سال‌های گذشته با خصوصی‌سازی برخی از سهام شرکت‌های بزرگ را وارد بورس کرده همچنان سهامداران واقعی آنهاست و گردش کمی از سهام آنها در بازار واقعی وجود دارد که از دلایل حجیم شدن و سکون بیشتر بازار است. بر اساس آنچه در این مطالعه آمده از پتانسیل‌هایی که بازار سهام ایران برای رشد بیشتر از آن محروم است، قوانین دست و پاگیر برای جذب سرمایه خارجی و عدم پذیرش سهام شرکت‌های خارجی در بورس ایران بوده که این بازار به شدت محلی با منابع محدود را عقیم نگه داشته است.
از طرف دیگر بین 11 کشور مورد مطالعه، ریال ایران کمترین ارزش را در برابر دلار آمریکا و فاصله معناداری با ارز سایر کشورها دارد. این شکاف، ریزش شدیدی در آمار و ارقام مربوط به بازار سهام ایران در مقایسه با سایر کشورها به وجود می‌آورد.
خوب است در این بین به برخی نکات مثبت در بازار سهام ایران نیز اشاره کنیم. یکی از این موارد وجود صندوق‌های متعدد سرمایه‌گذاری برای جذب منابع خرد نسبت به سایر کشورهای منطقه است که رتبه اول را در تعداد صندوق و ارزش آن تشکیل می‌دهد.
این گزارش می‌افزاید با توجه به شرایط کنونی اقتصاد ایران، خروج از رکود، تسهیل قوانین سرمایه‌گذاری خارجی به همراه تثبیت نرخ ارز و کاهش ریسک‌های مترتب بر اقتصاد و عدم تخریب بازار توسط دولت برای فروش اوراق بدهی خود و کسب درآمد به ضرر سهام کنونی در بازار، راهکارهای موقتی خروج از رکود فراگیر و عدم نقدینگی و اقبال به بازار سهام در این ایام باشد.

 

 

 

کد خبر 389370

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 14 =